Mezun olarak YKS'ye hazırlanmak: OBP, günlük düzen ve deneme planı

Güncelleme: 31 Ekim 2026

Mezun olarak YKS'ye hazırlanmak sanıldığından yaygındır. ÖSYM'nin 2026 YKS sayısal bilgilerine göre TYT'de sınavı geçerli sayılan 2.254.830 adayın 788.804'ü lise son sınıf öğrencisiydi; yani her üç adaydan yaklaşık ikisi son sınıf dışındaydı. Bu grupta mezunların yanı sıra üniversite öğrencileri ve başka durumdaki adaylar da var. Mezunun hazırlığını farklı kılan üç şey var: diploma notun artık sabit, zamanın tamamı sende ve seni bir düzene sokacak bir okul yok. 2027 YKS 19–20 Haziran 2027'de yapılacak; 31 Ekim 2026'dan TYT gününe 231 gün, yani yaklaşık 33 hafta var. Başvurular 4 Şubat–2 Mart 2027 arasında alınacak; oturum saatleri ise kılavuzla açıklanacak. Bilgiler 31 Ekim 2026 itibarıyla günceldir.

Önce durumunu netleştir: OBP katsayın kaç?

Mezun adayın ilk sorusu, OBP'sinin yerleştirme puanına tam mı yarım mı ekleneceğidir. ÖSYM'nin 2026 tercih kılavuzuna göre 2026 YKS sonucuyla merkezî yerleştirmeyle (ek yerleştirme ve ÖZYES dahil) bir programa yerleşen ya da özel yetenek sınavıyla bir programa kayıt olan adayların OBP katsayısı 2027 YKS'de yarıya düşürülecek. ÖSYM'nin 2026 YKS soru-cevap belgesinde de aynı kural için kayıt yaptırıp yaptırmamanın fark etmediği açıkça yazıyordu.

Farkı somutlaştıralım. Diploma notu 70 olan bir adayın OBP'si 350'dir; katkısı 0,12 ile 42, 0,06 ile 21 puandır. Aradaki 21 puan, sitenin hesaplayıcısındaki 2025 katsayılarına göre SAY puanında yaklaşık 7 AYT Matematik netine denk gelir (tahmini). Yani katsayın yarıya indiyse, geçen yılki yerleştirme puanını yakalamak için bile netlerini belirgin biçimde artırman gerekir. Kuralın ayrıntısını ve sıralamaya etkisini OBP rehberinde anlattık; istisnalar için 2027 kılavuzunu kontrol et.

Ek yerleştirme kararı: bu yılın seçimi, gelecek yılın puanı

Bu karar her yıl sonuçların ve ek yerleştirmenin açıklandığı yaz aylarında verilir: ek yerleştirmede bir programa yerleşmek ya da yerleştiğin programa kayıt olmak mı, yoksa bir yıl daha hazırlanmak mı? 2026'da bu soruyla karşılaşmış olabilirsin; 2027 YKS'den sonra hedefin tutmazsa yeniden karşılaşacaksın. Kararın OBP tarafı yukarıdaki tabloda: ek yerleştirmeyle yerleşmek de bir sonraki yıl katsayını yarıya indirir.

2026 tercih kılavuzunda iki kural daha vardı: merkezî yerleştirmede bir programa yerleşen aday ek yerleştirmeye başvuramıyordu ve ek yerleştirme tercihleri için 170 TL ücret alınıyordu. Ek tercihin nasıl işlediğini ek tercih rehberinde bulabilirsin.

Karar senindir ve tek bir doğru cevabı yoktur. Ama iki seçeneği aynı sorularla tartmak işini kolaylaştırır:

Geçen yılın sonucunu başlangıç noktası yap

Mezunun elinde, lise son sınıf öğrencisinde olmayan bir veri vardır: gerçek bir YKS sonucu. Sonuç belgesindeki test test doğru ve yanlış sayıları, denemelerdeki netlerinden daha güvenilir bir başlangıç noktasıdır, çünkü gerçek sınav koşullarında, gerçek baskı altında alınmıştır. Belgeyi nasıl okuyacağını YKS sonuç belgesi rehberinde anlattık.

Bu sayıları üç soruyla incele. Hangi testte netin denemelerdeki ortalamandan belirgin biçimde düşük kaldı? Boş bıraktığın sorular bilmediğin sorular mıydı, yoksa süre mi yetmedi? Yanlışların belli konularda mı toplandı, yoksa dağınık mıydı? İlk sorunun cevabı sınav günü yönetimine, ikincisi süre planına, üçüncüsü konu eksiğine işaret eder. Varsayımsal bir SAY adayının tablosu şöyle olabilir:

Bu adayın yılı iki ayrı işten oluşur: Temel Matematik'te bildiğini sınavda da yapabilmek için süre ve deneme provası, Fen ve AYT Matematik'te ise konu tamamlama. İkisine aynı reçeteyi uygulamak zaman kaybettirir.

Hedefini net yerine sıra olarak koymak da işe yarar. Diyelim ki geçen yıl TYT'de testlere dengeli dağılmış 70 civarı net yaptın:

Değerler tahminidir; sitenin puan hesaplayıcısıyla, 2025 YKS katsayıları ve 2026 YKS puan dağılımı kullanılarak hesaplandı. Gerçek puan o yılın aday dağılımına göre değişir.

70'ten 80 nete çıkmak tahmini sıralamada yaklaşık 75.000, 80'den 90'a çıkmak yaklaşık 53.500 basamak demek. Tablo OBP eklenmemiş sıralamayı gösterir; katsayın yarıya indiyse yerleştirme sıralamanı hesaplayıcıda geçen yıl yerleşme seçeneğiyle ayrıca görmelisin.

Bir yıl daha hazırlanmak kendiliğinden net getirmez. 2026 YKS'de son sınıf öğrencilerinin TYT Temel Matematik ortalaması 6,8 net, tüm adaylarınki 6,4 netti; yani son sınıf dışındaki büyük grubun ortalaması son sınıflarınkinin altında kaldı. Bu grup yalnızca hazırlanan mezunlardan oluşmuyor, ama ek yılın ancak iyi kullanılırsa fark yarattığını hatırlatıyor. Hedef puan türünde her netin ne kadar puan ettiğini AYT puan hesaplama aracında görebilirsin.

Kurs mu, evde mi?

Mezunların en sık sorduğu soru budur ve cevabı kişiye göre değişir. Herhangi bir kurum adı vermeden, karar için tartabileceğin ölçütleri şöyle sıralayabiliriz:

Karma bir yol da mümkündür: hafta içi evde çalışıp hafta sonu denemeleri sınav koşullarında, bir salonda çözmek gibi. Hangi yolu seçersen seç, ilk ayın sonunda kendine dürüstçe sor: planladığım saatlerin kaçında gerçekten çalıştım? Cevap yüzde 60'ın altındaysa yöntem değil düzen sorunu yaşıyorsundur ve düzeni değiştirmek gerekir.

Mezun yılı puan türünü yeniden düşünmek için de bir fırsattır, ama bu karar ne kadar geç verilirse o kadar pahalıya gelir. Geçen yıl SAY'a hazırlanıp AYT Fen'de netlerin çok düşük kaldıysa EA'yı düşünebilirsin; bu durumda AYT Matematik çalışmaların boşa gitmez, çünkü Matematik hem SAY'a hem EA'ya girer. Edebiyat, Tarih-1 ve Coğrafya-1'i sıfırdan çalışmak ise zaman ister. Böyle bir değişikliği Kasım'da yapmak, Mart'ta yapmaktan çok daha az maliyetlidir.

Okul yokken bir günün düzeni

Okula giden öğrencinin günü zil saatleriyle bölünür; mezunun günü ise kendiliğinden bölünmez. Bu yüzden gün, sınav saatine göre kurulmalı. YKS oturumları son yıllarda sabah 10.15'te başladı; günün en yoğun soru çözümünü bu saatlere koymak, sınav sabahı o saatte çalışmaya alışkın olmanı sağlar. Aşağıdaki program varsayımsal bir örnektir:

Haftada bir gün denemeye, bir yarım gün de tamamen dinlenmeye ayır. Dinlenme günü olmayan bir program birkaç hafta yürür, sonra bir anda çöker. Arkadaşlarının çoğu üniversitedeyken yalnız kalma hissi de bu sürecin parçasıdır; haftada en az bir kez çalışma dışı biriyle görüşmeyi programa yaz.

Okulun verdiği geri bildirimin yerini de kendin doldurmalısın. Her pazar akşamı on dakikalık bir kontrol yap: bu hafta kaç blok planladım, kaçını tamamladım, denemede hangi test düştü ve gelecek hafta neyi değiştireceğim? Cevapları bir deftere yazmak, aylar sonra hangi değişikliğin işe yaradığını görmeni sağlar.

Mezunun deneme takvimi

Mezunun avantajı, sezonun başında konu eksiklerini kapatacak zamanı olmasıdır. Dezavantajı ise bu zamanın denemelere geç geçilerek harcanabilmesidir. 2027 takvimine göre bir yol haritası:

Ayda kaç deneme çözülmesi gerektiğini ve denemeleri takvime nasıl yerleştireceğini deneme takvimi planlama rehberinde ayrıntılı anlattık. Türkiye geneli denemelerin tarihlerini deneme takvimi sayfasından izleyebilir, netlerini karnende biriktirip aylar içindeki değişimi görebilirsin. Mezun için bunun ek bir faydası var: geçen yılki gerçek sınav netlerini bir kenara not edip karnedeki gelişimle karşılaştırırsan, denemelerinin o seviyeyi ne zaman geçtiğini görürsün.

Motivasyonu ayakta tutmak

Mezun yılının en zor anı genellikle Aralık ile Şubat arasıdır: heyecan geçmiş, sınav ise hâlâ uzaktır. Bu dönemde motivasyonu duyguya değil ölçülebilir hedeflere bağlamak işe yarar. "Çok çalışacağım" yerine "bu ay Temel Matematik'te üç denemenin ortalamasını 5 net artıracağım" gibi bir hedef, ay sonunda başarıp başarmadığını gösterir.

Geçen yılla sürekli karşılaştırma yapmak da bir tuzaktır. Denemeler dalgalanır; bir kötü deneme geçen yılki hataların tekrarlandığı anlamına gelmez. Tek bir deneme yerine üç denemenin ortalamasına bak. Kaygı uykunu, iştahını ya da günlük işlerini uzun süre etkiliyorsa bunu yalnız taşımaya çalışma; bir rehber öğretmenle ya da bir uzmanla konuşmak iyi gelebilir. Pratik öneriler için sınav kaygısı rehberine bakabilirsin.

Mezunların atladığı resmi adımlar

Hazırlığın ortasında bürokratik adımlar kolayca unutulur, ama her biri bütün yılı etkileyebilir:

• Eğitim bilgisini kontrol et. Mezunlar e-Okul'daki hatalı eğitim bilgisini ilçe millî eğitim müdürlüğüne başvurarak düzelttirir. AİS'teki profilde kendi yaptığın değişiklik e-Okul'dan aktarılmadıkça YKS işlemlerine yansımaz.
• Diploma notunu doğrula. OBP'n doğrudan bu nottan hesaplanır; başvuru ekranında yazanı kendi diplomanla karşılaştır.
• Başvuru ve ücret tarihlerini takvimine yaz. 2027 YKS başvuruları 4 Şubat–2 Mart 2027; geç başvuru 16–18 Mart 2027. Başvuru ücret ödenince tamamlanır.
• Birden fazla diploman varsa onayı kaçırma. 2026'da değerlendirmede kullanılacak okul, sınavdan sonra 23–30 Haziran arasında AİS'ten onaylandı.

Başvurunun adım adım nasıl yapılacağını YKS başvuru rehberinde anlattık.