TYT ve AYT net nasıl hesaplanır? 4 yanlış 1 doğru ve örnek hesap

Güncelleme: 20 Ekim 2026

Bir denemenin ya da YKS'nin sonucunu konuşurken herkes "net" der, çünkü puanı belirleyen ham doğru sayısı değil nettir. Net, şansla işaretlenen cevapların etkisini dengelemek için yanlışların bir kısmını doğrulardan düşer. Bu rehberde formülü, tam bir TYT ve AYT örneğini, boş bırakma kararının hesabını ve iptal edilen soruları adım adım ele alıyoruz.

Formül: net = doğru − yanlış ÷ 4

YKS'de ve TYT, AYT, YDT denemelerinde dört yanlış bir doğruyu götürür. Yani her yanlış cevap netinden 0,25 eksiltir. Boş bırakılan soru netini ne artırır ne azaltır.

• 40 soruluk bir testte 30 doğru, 8 yanlış, 2 boş: 30 − 8 ÷ 4 = 28 net
• Aynı testte 30 doğru, 0 yanlış, 10 boş: 30 net
• 30 doğru, 10 yanlış: 30 − 2,5 = 27,5 net

Netler toplam üzerinden değil, her test için ayrı hesaplanır ve sonra toplanır. Hangi testte kaç soru olduğunu ve hangi testin hangi puan türünde sayıldığını YKS test yapısı rehberinde bulabilirsin.

Örnek: bir TYT denemesinin netini test test çıkaralım

Aşağıda 120 soruluk bir TYT denemesini çözmüş bir öğrencinin sonuçları var. Her satırda net, o testin doğru sayısından yanlışın dörtte biri çıkarılarak bulunur.

Kontrol için toplamı da hesaplayabilirsin: 77 − 23 ÷ 4 = 71,25. Toplam aynı çıkar; ama puanı belirleyen test netleridir, çünkü her testin bir netinin puana katkısı farklıdır. Sitenin puan hesaplayıcısındaki 2025 YKS katsayılarına göre TYT puanında 1 Temel Matematik neti yaklaşık 3,28, 1 Türkçe neti yaklaşık 2,83 puan eder. Bu öğrencinin tahmini TYT puanı yaklaşık 356 çıkar. Değer tahminidir; gerçek puan o yılın aday dağılımına göre değişir.

AYT'de net: sayısal bir örnek

AYT'de de kural aynıdır. Sayısal puan için Matematik ve Fen Bilimleri testleri çözülür; Fen Bilimleri testi Fizik, Kimya ve Biyoloji bölümlerinden oluşur.

Denemelerde Fen Bilimleri tek bir 40 soruluk test olarak netlenir (bu örnekte 22,25 net); sitedeki sanal optikle işaretlediğinde Fizik, Kimya ve Biyoloji netlerini de ayrı ayrı görürsün. Puan hesabında bu üç bölüm farklı katsayılarla sayıldığı için AYT puan hesaplama sayfasına netlerini bölüm bölüm girmek daha doğru sonuç verir.

Boş bırakmak mı, işaretlemek mi?

Beş şıklı bir soruda hiç fikrin yoksa ve rastgele işaretlersen doğru çıkma ihtimali beşte birdir. Doğru çıkarsa 1 net kazanırsın, yanlış çıkarsa 0,25 net kaybedersin. Beklenen kazanç: 1/5 × 1 − 4/5 × 0,25 = 0. Yani körlemesine işaretleme uzun vadede ne kazandırır ne kaybettirir; yalnızca sonucunu şansa bırakır.

Şık eledikçe hesap değişir:

Tablo şunu söyler: bir şıkkı bile kesin eleyebiliyorsan işaretlemek ortalamada kazandırır; iki ya da üç şık elediğinde kazanç belirginleşir. Buradaki anahtar kelime "kesin"dir. Elediğin şıklardan biri aslında doğru cevapsa hesap tersine döner. Süre de bir maliyettir: tek bir soruda eleme yapmak için harcadığın dakikalar, çözebileceğin başka bir sorudan gelir.

LGS'de dört şık ve üç yanlış bir doğru kuralı olduğu için hesap biraz farklıdır; ayrıntı LGS net rehberinde.

Aynı net, farklı hikâyeler

Net tek bir sayıdır ama arkasındaki doğru, yanlış ve boş dağılımı sana ne çalışman gerektiğini söyler. Aşağıdaki üç sonuç da 40 soruluk bir testte 27,5 nettir:

Birinci örnekte her soru işaretlenmiş ama 10 yanlış 2,5 net götürmüş; burada en hızlı kazanç, emin olmadan işaretlenen soruları azaltmaktan gelir. İkinci örnekte yanlış çok az, ama 10 soru boş; bu öğrencinin önündeki fırsat, boş kalan soruların konularını kapatmak ya da süreyi daha iyi kullanmaktır. Üçüncü örnek ikisinin arasındadır. Bu yüzden denemeden sonra yalnızca netine değil, yanlış ve boş sayılarına da ayrı ayrı bak.

İptal edilen sorular nete nasıl yansır?

Yayınevleri bazen bir soruyu iptal eder, herkese doğru sayar ya da birden fazla cevabı kabul eder. Bu sitede böyle sorular anahtarda X ile gösterilir ve net hesabının dışında tutulur: o soru senin için doğru, yanlış ya da boş sayılmaz, sanal optikte satırın yanında "iptal" yazar. Örneğin 40 soruluk bir testte bir soru iptal edildiyse netin kalan 39 soru üzerinden hesaplanır.

Önce ve sonra örnekleri için iptal ve düzeltme rehberine bakabilirsin.

Sık yapılan hesap hataları

• Testleri birleştirip tek net söylemek. Toplam net doğru çıksa da hangi testte ne kadar kaybettiğini göremezsin; puan da test netleriyle hesaplanır.
• Yanlışı dörde bölmeyi unutmak. 8 yanlış 2 net götürür, 8 değil.
• Kitapçık türünü karıştırmak. A kitapçığını çözüp B anahtarıyla kontrol etmek netini anlamsız kılar; kitapçık rehberine göz at.
• Ek felsefe sorularını Din Kültürü sorularıyla birlikte saymak. Bu iki bölümden yalnızca biri cevaplanır ve yalnızca o sayılır.
• Doğru ve yanlışı soru sayısından fazla yazmak. Doğru, yanlış ve boşun toplamı her zaman testin soru sayısına eşittir; iptal edilen soru varsa o kadar eksiktir.
• Netleri yuvarlamak. 22,75 neti 23 diye yazmak tek denemede küçük görünür, ama denemeleri karşılaştırırken birikir.
• Kontrol etmeden kabul etmek. YKS netleri her zaman 0,25'in katıdır: virgülden sonra yalnızca 00, 25, 50 ya da 75 olabilir. 27,3 gibi bir net görüyorsan hesapta bir hata vardır.

Hesabı elle yapmak zorunda değilsin

Puan hesaplama sayfasında her testin doğru ve yanlış sayısını yazman yeterli; netlerinin yanında tahmini puanın ve sıralaman da çıkar. Bir denemenin cevap anahtarı sayfasında ise sanal optikle cevaplarını tek tek işaretlersin. "Kontrol et" dediğinde her sorunun doğru, yanlış ya da boş olduğu görünür; netin ve o denemeye net girenler arasındaki tahmini yerin hesaplanır.