OBP nedir, YKS puanına kaç puan ekler?

Güncelleme: 31 Ekim 2026

OBP, yani ortaöğretim başarı puanı, YKS'de yerleştirme puanının sınav dışından gelen tek parçasıdır. Lise diploma notundan hesaplanır ve her puan türünde sınav puanının üstüne eklenir. Netlerle kıyaslanınca küçük görünür; ama adayların sıkıştığı puan bölgelerinde on binlerce sıra fark yaratabilir.

OBP nasıl hesaplanır?

Diploma notun 5 ile çarpılır; sonuç OBP'dir. OBP 250 ile 500 arasında bir değerdir: 50 diploma notu 250, 100 diploma notu 500 OBP eder. Örneğin diploma notu 84,5 olan bir öğrencinin OBP'si 422,5'tir.

Yerleştirme puanına kaç puan ekler?

Yerleştirme puanı, sınav puanına OBP'nin 0,12'sinin eklenmesiyle bulunur. OBP en fazla 500 olduğu için katkı en fazla 60 puandır; bu yüzden sınav puanı en fazla 500 iken yerleştirme puanı 560'a kadar çıkabilir. Katkı TYT, SAY, EA, SÖZ ve DİL puanlarının her birine ayrı ayrı eklenir.

Baştaki örneğe dönelim: diploma notu 84,5 olan öğrencinin OBP'si 422,5, katkısı 422,5 × 0,12 = 50,70 puandır. Bu öğrencinin SAY sınav puanı 380 ise SAY yerleştirme puanı 430,70 olur.

Bu tablodaki katkılar diploma notundan doğrudan hesaplanır, tahmin değildir. Tahmini olan, aşağıdaki sıralama örnekleridir. Kurallar ve istisnalar her yıl ÖSYM'nin YKS kılavuzunda yer alır.

Geçen yıl bir programa yerleştiysen ne değişir?

Önceki yılın YKS'siyle bir programa yerleştiysen OBP'nin katsayısı 0,12 yerine 0,06 olur, yani katkı yarıya iner. Diploma notu 80 olan biri için bu, 48 yerine 24 puan demektir. Kural, yerleştiğin programa kayıt yaptırmamış olsan da uygulanır; ek yerleştirmeyle yerleşenler ile özel yetenek sınavıyla kayıt yaptıranlar da kapsamdadır. Geçen yıl tercih yapıp hiçbir programa yerleşmediysen ya da hiç tercih yapmadıysan katsayı 0,12 olarak kalır. Kesin kapsam her yıl ÖSYM'nin kılavuzunda yazar; kendi durumunu o yılın kılavuzundan kontrol et. Hesaplayıcıda "Geçen yıl bir programa yerleştim" kutusunu işaretlersen bu kesinti uygulanır.

Kesintinin sıraya etkisi küçük değildir. SAY sınav puanı 358 ve diploma notu 80 olan birinin yerleştirme puanı normalde 406 olur ve sitenin tahminine göre yaklaşık 110.000'inci sıraya denk gelir. Aynı aday geçen yıl bir programa yerleştiyse puanı 382'ye iner, sırası yaklaşık 140.000'e geriler. Aradaki 24 puanı kapatmak için 8 civarında AYT Matematik neti gerekir; yeniden sınava girmeyi düşünüyorsan bu farkı hesabına kat.

Diploma 70 ile 90 arasında kaç puan fark var?

Diploma notu 70 olan birinin OBP'si 350, katkısı 42 puandır. Diploma notu 90 olanın OBP'si 450, katkısı 54 puandır. Aradaki fark 12 puan. Diploma notu 50 ile 90 arasında ise fark 24 puana çıkar.

Bu farkın ne anlama geldiğini görmek için SAY sınav puanı 358 olan üç aday düşün; tek farkları diploma notu:

Değerler tahminidir; sitenin puan hesaplayıcısıyla, 2026 YKS yerleştirme puanı dağılımı kullanılarak hesaplandı. Gerçek sıralama o yılın aday dağılımına göre değişir.

Aynı netlerle 70 ve 90 diploma notu arasında yaklaşık 14.000 sıra fark oluşuyor. Bu 12 puanı netle kapatmak isteseydin, bir AYT Matematik neti SAY puanına yaklaşık 2,89 puan kattığı için 4 civarında AYT Matematik neti gerekirdi.

OBP neden orta sıralarda daha çok hissedilir?

Adaylar her puana eşit dağılmaz. 2026 YKS'de 330 ile 350 arasında SAY yerleştirme puanı alan yaklaşık 41.000 aday varken, 470 ile 490 arasında yaklaşık 17.500 aday vardı. Kalabalık bölgede aynı 12 puan çok daha fazla kişiyi geçmek demektir:

Değerler tahminidir; sitenin puan hesaplayıcısıyla, 2026 YKS yerleştirme puanı dağılımı kullanılarak hesaplandı. Gerçek sıralama o yılın aday dağılımına göre değişir.

Orta sıralarda adaylar birbirine çok yakın puanlarda toplandığı için birkaç puan bile sırayı belirgin biçimde değiştirir. Üst sıralarda geçilen kişi sayısı azalır ama oransal etki büyür: 450 sınav puanlı adayda 12 puan sırayı yaklaşık üçte bir oranında iyileştirir.

Etki puan türüne göre de değişir. Yerleştirme puanının 400'den 412'ye çıkması tahminen SAY'da yaklaşık 14.000, EA'da ≈ 41.800'den ≈ 27.200'e, yani yaklaşık 14.600, SÖZ'de ≈ 15.200'den ≈ 9.290'a, yani yaklaşık 5.900 sıra kazandırır. Kendi puan türünde ve kendi puan bölgende ne olduğunu görmek için hesaplayıcıda diploma notunu değiştirip sonucu karşılaştırabilirsin.

OBP hakkında üç yaygın yanılgı

• "OBP puanıma olduğu gibi eklenir." Hayır; eklenen OBP'nin kendisi değil, 0,12 ile (geçen yıl yerleştiysen 0,06 ile) çarpılmış hâlidir. 400 OBP, puana 48 olarak yansır.
• "Yüksek OBP sıramı kendiliğinden iyileştirir." OBP her adayın puanına eklenir. Sıranı belirleyen, senin katkının aynı puan bölgesindeki adaylarınkine göre yüksekliğidir. TYT'de testlere dengeli dağılmış 70 netle sınav puanına göre sıra yaklaşık 177.000 iken, 80 diploma notuyla yerleştirme sırası yaklaşık 191.000'dir.
• "OBP yalnızca AYT puanlarına eklenir." Katkı TYT dahil her puan türüne ayrı ayrı eklenir.

Yerleştirmede OBP'nin yeri

Üniversiteye yerleştirme, OBP eklenmiş yerleştirme puanıyla yapılır. Bu yüzden tercih döneminde kendi sıranı programların sıralarıyla karşılaştırırken esas alacağın sayı, yerleştirme puanına göre oluşan sıradır. Hesaplayıcıda diploma notunu girmek, sınav puanına göre yapılan tahmine göre tercih tablosuna daha yakın bir sonuç verir.

Diploma notunu hâlâ değiştirebilir misin?

Lisedeysen kalan dönemlerin notları da diploma notuna katılır; okul derslerini ihmal etmek OBP'den puan kaybettirir. Ama orantıyı da kaçırma: diploma notundaki 10 puanlık artış yerleştirme puanına 6 puan ekler, bu da SAY'da yaklaşık iki AYT Matematik netine denk gelir. Mezunsan diploma notun bellidir; puanını artırmanın yolu artık netlerdir.

Hesaplayıcıda OBP'yi kullanmak

Puan hesaplama sayfasında diploma notunu virgüllü olarak da yazabilirsin, örneğin 85,40. Hesaplayıcı OBP'ni ve yerleştirme puanına katkını kutunun hemen altında gösterir, katkıyı her puan türüne ekler ve sıralamayı yerleştirme puanı dağılımından tahmin eder. Girmezsen sıralama sınav puanından hesaplanır; sonucun altında hangisinin kullanıldığı yazar. Aynı alanlar AYT puan hesaplama sayfasında da var. Sıralama tahmininin nasıl yapıldığını tahmini sıralama rehberinde, netlerin puan karşılığını TYT netleri rehberinde bulabilirsin.