YKS ek tercih nedir? Kimler yapabilir, ne zaman yapılır?

Güncelleme: 31 Ekim 2026

YKS ek tercihi, resmî adıyla ek yerleştirme, ilk yerleştirme ve kayıtlardan sonra boş kalan kontenjanlara ÖSYM'nin yaptığı merkezî yerleştirmedir. İlk yerleştirmede hiçbir programa yerleşemeyen ya da hiç tercih yapmayan adaylar katılabilir; bir programa yerleşenler, kayıt yaptırmamış olsalar bile katılamaz. 2026'da ek tercihler 17–21 Eylül arasında alındı, sonuçlar 28 Eylül'de açıklandı.

Bilgiler 31 Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Tarih ve ücretler her yıl ÖSYM'nin ek yerleştirme kılavuzu ve duyurusuyla yeniden belirlenir.

Ek tercih neden yapılır, kontenjanlar nereden gelir?

İlk yerleştirmeden sonra iki tür boş kontenjan oluşur. Birincisi hiç dolmayan kontenjanlardır: bir programı tercih eden ve puanı yeten aday sayısı kontenjandan azsa program dolmaz. İkincisi, yerleşen adayların kayıt yaptırmadığı kontenjanlardır. Üniversiteler kayıtlar bittikten sonra boş kalan kontenjanlarını ÖSYM'ye bildirir; ÖSYM de bunlara merkezî olarak ek yerleştirme yapar.

2026 rakamları bu kontenjanların nerede toplandığına dair fikir verir. ÖSYM'nin açıkladığı ilk yerleştirme sonuçlarına göre devlet üniversitelerinin örgün programlarında 481.684 kontenjanın 2.292'si boş kaldı; önlisansta boş kalan yalnızca 37 kontenjandı. Vakıf üniversitelerinin genel kontenjanlarında ise doluluk oranı yüzde 79,7'ydi. Yani devlet üniversitelerinde ek yerleştirmeye kalan yerler büyük ölçüde kayıt yaptırılmayan kontenjanlardan gelir; vakıf üniversitelerinde ise ilk yerleştirmede dolmayan kontenjanlar da listeye girer.

Kimler ek tercih yapabilir?

Kuralın özü 2026 tercih kılavuzunda tek cümleyle yazar: merkezî yerleştirmede bir programa yerleşen adaylar ek yerleştirmeye başvuramaz. Kural kayda değil yerleşmeye bağlıdır. Durumunu aşağıdaki tablodan bulabilirsin:

Bu kural, ilk tercih listene "nasılsa yerleşmem" diye yazdığın bir programın ne kadar bağlayıcı olduğunu gösterir. O programa yerleşirsen, kayıt yaptırmasan bile ek yerleştirmedeki daha iyi bir boş kontenjana başvuramazsın. İlk listeyi kurarken bunu nasıl önleyeceğini YKS tercih rehberinde anlattık.

Ek tercih ne zaman yapılır?

Ek tercih tarihleri her yıl ÖSYM'nin duyurusuyla belli olur ve yıldan yıla birkaç hafta oynayabilir. Son üç yılın tablosu:

2026'da süreç şöyle ilerledi: ilk yerleştirme sonuçları 18 Ağustos'ta açıklandı, kayıtlar 24–28 Ağustos'ta yapıldı. Ek tercihler 17 Eylül saat 16.00'da başlayıp 21 Eylül saat 23.59'da kapandı. Ek yerleştirme sonuçları 28 Eylül'de saat 15.30'dan itibaren açıklandı; yerleşenlerin kayıtları 2–9 Ekim arasında, elektronik kayıtları 2–4 Ekim arasında yapıldı. İlk yerleştirme sonucundan ek tercihin başlamasına kadar yaklaşık bir ay geçti.

İlk tercih ile ek tercih aynı sistemde yapılsa da kuralları ve temposu farklıdır. 2026'daki iki dönemi yan yana koyunca fark netleşir:

Tablodaki en önemli fark süredir. 2026'da ek tercih için beş gün vardı ve ek yerleştirme kılavuzu tercihlerin başlamasından kısa süre önce yayımlandı. Bu yüzden hazırlığa kılavuzu beklemeden, ilk yerleştirme sonucunu öğrendiğin gün başla: hangi türlerde puanın olduğunu, hangi şehirlere gidebileceğini ve ücretli bir programı karşılayıp karşılayamayacağını önceden netleştir. Kılavuz yayımlandığında yalnızca boş kontenjan tablosunu bu kararlara göre taraman yeter.

Tercih işlemleri ilk tercihlerde olduğu gibi ÖSYM'nin aday işlemleri sistemi (ais.osym.gov.tr) ya da mobil uygulaması üzerinden bireysel olarak yapılır. Ücreti yatırmayan adayın tercihleri geçersiz sayılır ve ücret hiçbir nedenle iade edilmez. Şehit eşi ve çocukları, gaziler, gazi eşi ve çocukları bu ücreti ödemez. 2027'deki ek tercih tarihleri, 2027 yerleştirme ve kayıtlarından sonra ÖSYM'nin duyurusuyla belli olacak.

Ek tercihte hangi programları yazabilirsin?

Ek yerleştirmede yalnızca boş kontenjanı olan programlar tercih edilebilir ve en fazla 24 tercih yapılabilir. Puan şartı iki duruma ayrılır:

• İlk yerleştirmede dolan bir program: Bu programın ilk yerleştirmede oluşmuş bir en küçük puanı vardır. Kılavuza göre puanı bu en küçük puanın altında olan aday o programa yerleştirilmez.
• İlk yerleştirmede dolmayan bir program: En küçük puanı oluşmamışsa, ilgili puan türünde puanı hesaplanan her aday tercih edebilir.

2024 ek yerleştirme kılavuzunda şehit ve gazi yakınları ile 34 yaş üstü kadınlar gibi özel kontenjanların en küçük puanları genel kontenjandan ayrı sütunlarda veriliyordu. ÖSYM ek yerleştirmenin YKS kılavuzu ve tercih kılavuzundaki kurallara göre yapıldığını duyurur; bu yüzden başarı sırası şartları ile programların sağlık, yaş, cinsiyet ya da okul türü koşulları burada da geçerlidir. Başarı sırası şartlarını baraj ve başarı sırası rehberinde bulabilirsin.

Varsayımsal bir örnek: EA yerleştirme puanı 330 olan bir aday, ek yerleştirme kılavuzunda üç program görüyor.

Tablodaki programlar ve puanlar varsayımsaldır.

Aday L ile M'yi yazabilir, ama L'deki tek kontenjana puanı 322'nin üstünde olan başka adaylar da başvurabilir. Ek yerleştirmede de yerleştirme puan üstünlüğüyle yapılır: L'yi 330'dan yüksek puanlı biri de tercih ederse kontenjanı o alır. Bu yüzden ek tercih listesini de istek sırasıyla kur, ama listenin sonunu sıranın rahatça yettiği programlarla doldur.

Boş kontenjan listesini okurken nelere dikkat etmeli?

• Boş yer sayısı küçük olabilir. Bir programda bir ya da iki kontenjan kalmış olabilir ve aynı yere birçok aday başvurabilir.
• İlk yerleştirmedeki son yerleşen sırası yalnızca bir başlangıçtır. Ek yerleştirmede yalnızca yerleşmemiş adaylarla yarışırsın; rekabet ilk yerleştirmeden farklı oluşabilir.
• Burslu, indirimli ve ücretli kodları ayır. Ücretli bir programda boş kontenjan bulmak daha kolay olabilir; yazmadan önce ücretini ve burs koşullarını üniversiteden öğren.
• Programın neden boş kaldığını düşün. Şehir, ücret, öğretim dili ya da programın yeni açılmış olması bir programın dolmamasının nedeni olabilir. Bu nedenler senin için sorun değilse fırsattır; sorunsa yazma.
• Önlisans ve lisans programlarını birlikte tara. TYT puanın hesaplandıysa önlisans programlarındaki boş kontenjanları da yazabilirsin; 24 tercih hakkı bütün listen için geçerlidir.

Kayıt durumu, ek yerleştirme ve OBP

Ek tercih kararını yalnızca bu yıla göre verme; gelecek yılı da etkiler. 2026 tercih kılavuzuna göre 2026-YKS ile merkezî yerleştirmeyle, ek yerleştirme dahil, bir programa yerleşen adayların 2027-YKS'ye girmeleri hâlinde OBP katsayısı yarıya düşer. ÖSYM'nin 2026 soru-cevap belgesine göre bu, kayıt yaptırıp yaptırmamana bakılmaksızın uygulanır.

Somut karşılığı şöyle: Diploma notu 80 olan bir adayın OBP katkısı normalde 48 puandır; bir önceki yıl yerleşmişse 24 puana iner. Aradaki 24 puan, puan bölgesine göre on binlerce sıraya karşılık gelebilir; ayrıntıyı OBP rehberinde anlattık.

Buradan çıkan karar sorusu net: Ek yerleştirmede yazacağın program, gerçekten okuyacağın bir program mı? Cevabın "hayır, seneye yeniden gireceğim" ise o programı yazmak hem bir kontenjanı boşa harcar hem de 2027'deki yerleştirme puanını düşürür. Cevabın "evet" ise ek yerleştirme sana bir yıl kazandırabilir.

İlk yerleştirme ile ek tercih arasındaki ayı nasıl kullanmalı?

2026'da ilk yerleştirme sonuçlarıyla ek tercihlerin başlaması arasında yaklaşık bir ay vardı. Hiçbir yere yerleşemediğini öğrendiğin gün bu süre uzun görünür, ama ek tercih dönemi beş gün sürdüğü için hazırlığın çoğunu bu bekleme döneminde yapman gerekir.

• İki planı birlikte yaz. Birinci plan ek yerleştirmede bir programa yerleşmek, ikinci plan 2027-YKS'ye yeniden hazırlanmak. İkisinin de neye bağlı olduğunu kâğıda dökmek, ek tercihte yazacağın programları seçmeyi kolaylaştırır.
• Sınırlarını önceden belirle. Hangi şehirlere gidebileceğini, ücretli ya da indirimli bir programı karşılayıp karşılayamayacağını ve hangi bölümleri kesinlikle okumayacağını ailenle konuş.
• İlk yerleştirmenin sayılarını incele. ÖSYM'nin yayımladığı en küçük puanlara bakarak puanının hangi programlara yettiğini ve hangilerinde sınıra yakın olduğunu çıkar; ek yerleştirmede yalnızca boş kontenjanı olanlar listeye girecek.
• Hazırlığı bütünüyle bırakma. Ek yerleştirmede de yerleşemezsen Eylül sonunda sıfırdan başlamak yerine kaldığın yerden devam edersin. Haftada birkaç saat bile olsa TYT tekrarını sürdürmek ikinci plan için zaman kazandırır.

Ek tercih adım adım

• Kılavuzu oku. ÖSYM ek yerleştirme kılavuzunu ve boş kontenjan tablolarını tercih döneminden önce yayımlar; tercihe başlamadan önce baştan sona incele.
• Puanlarını not et. Hangi puan türlerinde puanın hesaplandığını ve yerleştirme puanlarını sonuç belgenden yaz. Belgeyi okumakta zorlanıyorsan YKS sonuç belgesi rehberine bak.
• Programları ele. Boş kontenjanı olan programlar arasından en küçük puanı senin puanından düşük olanları ya da hiç en küçük puanı oluşmamış olanları seç.
• Koşulları kontrol et. Başarı sırası şartını, programın özel koşullarını ve ücretli programlarda ücreti gözden geçir.
• Listeyi istek sırasına koy. Ek yerleştirmede de puanının yettiği programlar arasında en üsttekine yerleşirsin.
• Ücreti yatır. Ücret yatırılmazsa tercihler geçersiz sayılır.
• Sonucu ve kayıt tarihlerini izle. Yerleşirsen kaydını süresi içinde yaptır; ek yerleştirmede kazandığın program da sonradan değiştirilemez.

Ek tercihte de yerleşemezsen

Ek yerleştirme genellikle yılın son merkezî fırsatıdır. Bazı yıllarda ikinci bir ek yerleştirme de yapıldı; örneğin 2021'de birinci ek yerleştirmeden sonra boş kalan kontenjanlar için ikinci bir ek yerleştirme yapılmış, ÖSYM'nin duyurusuna göre bu yerleştirmede TYT puanı en az 140, AYT ya da YDT puanı en az 170 olan adaylar tercih yapabilmişti. Ama bu her yıl olan bir şey değildir; ek tercihi son şans gibi ele almak daha doğrudur.

Yerleşemediysen bir sonraki YKS için plan yapma zamanıdır. ÖSYM'nin 28 Ekim 2026'da açıkladığı takvime göre 2027-YKS başvuruları 4 Şubat–2 Mart 2027 arasında alınacak, sınav 19–20 Haziran 2027'de yapılacak; takvimin ayrıntıları YKS ne zaman rehberinde. Hiçbir programa yerleşmediğin için OBP katsayın tam kalır; yeniden hazırlanan biri için bu küçük ama gerçek bir avantajdır. Hazırlık düzeni için mezun olarak YKS'ye hazırlanma rehberine bakabilir, deneme netlerinden tahmini puanını puan hesaplama sayfasında görebilirsin.