YKS tercihi nasıl yapılır? 24 tercih, yerleştirme ve örnek liste

Güncelleme: 31 Ekim 2026

YKS tercihleri, sonuçlar açıklandıktan sonra ÖSYM'nin aday işlemleri sistemi (ais.osym.gov.tr) ya da mobil uygulaması üzerinden yapılır. En fazla 24 program yazabilirsin; hepsini doldurmak zorunda değilsin. Yerleştirme puan üstünlüğüne göre yapılır: puanının yettiği programlar arasında listende en üstte olanına yerleşirsin. Bu yüzden listenin sırası senin istek sıran olmalı; "garanti" programlar başa yazılmamalı.

Aşağıdaki tarihler ve kurallar 2026 tercih dönemine aittir ve 31 Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Her yılın kesin kuralları, sonuçlarla birlikte yayımlanan tercih kılavuzunda yer alır.

2026'da tercih süreci nasıl işledi?

2027 için ÖSYM'nin 28 Ekim 2026'da açıkladığı takvime göre sınav 19–20 Haziran 2027'de yapılacak, sonuçların 21 Temmuz 2027'de açıklanması planlanıyor. Tercih tarihleri tercih kılavuzuyla duyurulur.

2026 tercih kılavuzunda toplam 805.747 kontenjan vardı: 407.080'i lisans, 371.476'sı önlisans, 27.191'i özel yetenek programlarında. Kontenjanların 602.117'si devlet, 184.914'ü vakıf üniversitelerinde, 18.716'sı KKTC'deydi. Sonuçlarla tercihlerin başlaması arasında bir haftadan biraz fazla zaman vardı; bu süreyi kılavuzu okumak ve taslak listeyi hazırlamak için kullanmak, son günlerin telaşını azaltır.

Yerleştirme nasıl yapılır?

Tercih kılavuzundaki kurala göre her programa, o programı tercih eden ve koşulları sağlayan adaylar arasından yerleştirme puanı yüksek olanlar öncelikle yerleştirilir. Her aday yalnızca bir programa yerleşir: puanının yettiği programlar arasında listesinde en üstte yazdığı programa. Kayıt hakkı kazandığın program sonradan değiştirilemez.

Bu kuralın en önemli sonucu şudur: Bir programı listenin kaçıncı sırasına yazdığın, o programın seni değerlendirmesini değiştirmez. Programlar adayları tercih sırasına göre değil, puana göre sıralar. Liste sırası yalnızca, birden fazla programa puanın yettiğinde hangisine yerleşeceğini belirler.

Varsayımsal bir örnekle bakalım. Aday A iki program yazıyor: X programında son yıllarda son yerleşen sırası 95.000 civarında, Y programında 120.000 civarında. A'nın sırası 112.000.

• A, X'i birinci, Y'yi ikinci yazarsa: X'i tercih eden adaylar puan sırasına dizildiğinde kontenjan A'ya kadar yetiyorsa A, X'e yerleşir. Yetmiyorsa sistem Y'ye bakar; puanı Y'ye yetiyorsa A, Y'ye yerleşir.
• A, Y'yi birinci yazarsa: A'nın puanı Y'ye yettiği anda A, Y'ye yerleşir ve X'e hiç bakılmaz. A bu yıl X'e girebilecek durumda olsa bile bu fırsat kaybolur.

İlk sıralamada X'i başa yazmak, A'nın Y'deki şansını azaltmadı; ikinci sıralama ise X şansını tamamen sildi. "Önce garantiyi yazayım" yaklaşımı bu yüzden yanlıştır.

Puanların eşit olduğu nadir durumlarda tercih kılavuzu sırasıyla şu ölçütlere bakar: yerleştirme puanı ile ek puan toplamı, ilgili puan türündeki sınav puanı, programı daha üst sırada tercih etmiş olmak, ortaöğretim başarı puanı ve yaşı küçük olmak. Tercih sırasının yerleştirmeye doğrudan etkisi yalnızca bu eşitlik durumunda devreye girer.

Puana mı, sıralamaya mı bakmalı?

Sıralamaya. Ham puanlar soruların zorluğuna ve adayların o yılki başarısına göre her yıl farklı bir ölçekte oluşur; geçen yıl 400 puanla girilen bir programa bu yıl 400 puanla girilemeyebilir. Başarı sırası ise "bu programa kaçıncı adaya kadar girildi?" sorusunu cevaplar ve yıllar arasında daha kıyaslanabilirdir.

Karşılaştıracağın sıra, OBP eklenmiş yerleştirme puanına göre oluşan sıradır; yerleştirme bu puanla yapılır. Diploma notunun bu puana etkisini OBP rehberinde anlattık. Sonuçlardan önce deneme netlerinle tahmini bir sıra görmek istersen AYT puan hesaplama sayfasına netlerini ve diploma notunu girebilirsin; tahminin nasıl yapıldığını tahmini sıralama rehberinde bulabilirsin.

Sıralama da mutlak değildir: kontenjanlar artar ya da azalır, yeni programlar açılır, kurallar değişir. 2025'te hukukta 125.000 olarak uygulanan başarı sırası şartının 2026'da 100.000 olması, bazı hukuk programlarının önceki yıl verisini bu yıl için anlamsız hâle getirdi. Şartların yıllar içindeki değişimini baraj ve başarı sırası rehberinde topladık.

Taban sıralama nasıl okunur?

"Taban sıralama" denince genellikle bir programa o yıl yerleşen son adayın başarı sırası kastedilir. ÖSYM yerleştirme sonuçlarından sonra programların en küçük ve en büyük puanlarını yayımlar; YÖK'ün YÖK Atlas sistemi de programların geçmiş yıllardaki son yerleşen sıralarını ve kontenjan bilgilerini gösterir. Okurken şunlara dikkat et:

• Tek yıla değil üç dört yıla bak. Bir programın son yerleşen sırası yıldan yıla dalgalanabilir. Birkaç yılın aralığı, tek yılın sayısından daha güvenilir bir fikir verir.
• Kontenjan değişimini kontrol et. Kontenjanı artan bir programda daha geriden adaylar da yerleşebilir; kontenjanı azalan programda tersi olur.
• Dolmayan programları ayır. Kontenjanı dolmayan bir programda son yerleşenin sırası, programın gerçek talebini göstermez; tercih eden herkes yerleşebilmiştir.
• Program kodlarını ayrı ayrı oku. Aynı bölümün burslu, indirimli ve ücretli programları ayrı kodlarla ve ayrı sıralarla yer alır; okul birincileri gibi özel kontenjanların da kendi en küçük puanları vardır.
• Aynı türden sırayla karşılaştır. Bir EA programının taban sırasını SAY sıranla kıyaslamak anlamsızdır.

24 tercihlik liste nasıl kurulur?

Listeyi üç bölüme ayırmak işini kolaylaştırır: gerçekten istediğin ama sıranın yetmeyebileceği programlar, sırana yakın programlar ve sıranın rahatça yettiği, yerleşirsen kayıt yaptıracağın programlar.

Varsayımsal bir örnek: TYT'de 70, AYT sayısal testlerinde 50 net yapan ve diploma notu 80 olan bir aday düşün. Sitenin hesaplayıcısına göre bu adayın SAY yerleştirme puanı yaklaşık 404,07, yerleştirme sırası yaklaşık 112.000'dir. Aday mühendislik programları hedefliyor ve mühendislikteki 300.000 şartını rahatça karşılıyor. Eczacılık da ilgisini çekiyor, ama 2026 şartı 100.000 olduğu için eczacılığı listesine yazmaması gerekir: 112.000'inci sırayla bu programlara yerleşemez.

Puan ve sıra tahmini sitenin puan hesaplayıcısıyla, 2025 YKS katsayıları ve 2026 YKS puan dağılımı kullanılarak hesaplandı; gerçek puan o yılın aday dağılımına göre değişir. Tablodaki program sıraları varsayımsaldır.

Bu iskelette sayıların kesin olması gerekmez; önemli olan mantıktır. "İstek" bölümüne son yerleşeni 85.000 civarında olan bir programı yazmak hiçbir şey kaybettirmez: sıran yetmezse sistem bir alttakine geçer. "Güvence" bölümü boş bırakılırsa ise beklenmedik bir yılda aday hiçbir programa yerleşemeyebilir. Tercih kılavuzunun da önerdiği gibi kaydolmak istemediğin bir programı hiçbir bölüme yazma; yerleşirsen o programdan başkasına geçemezsin.

Listeyi bitirince her satır için kendine tek bir soru sor: "Bu programa yerleşsem kayıt yaptırır mıyım?" Cevabın hayır olduğu satırı sil. Boş kalan bir tercih satırı, istemediğin bir programdan iyidir.

Özel kontenjanlar kimlere ayrılır?

Bazı programlarda genel kontenjanın yanında belirli aday gruplarına ayrılmış kontenjanlar vardır. 2026 tercih kılavuzunda okul birincilerine 17.862, şehit yakını, gazi ve gazi yakınlarına 3.673, 34 yaşını tamamlamış kadınlara 10.363 kontenjan ayrılmıştı. Bu kontenjanlar ayrı kodlarla yer alır ve kendi en küçük puanlarıyla dolar; bir özel kontenjandan yararlanabiliyorsan, aynı programın genel kontenjanını da ayrı bir satır olarak yazabilirsin.

Her grubun kendi koşulları vardır. 34 yaş üstü kadınlara ayrılan kontenjanlar belirli devlet üniversitelerindedir; daha önce bir lisans programından mezun olanlar bu kontenjandan yararlanamaz, önlisans mezunları yalnızca lisans kontenjanlarına yerleşebilir. Başarı sırası şartı aranan programlar ile bazı havacılık ve denizcilik programları bu kontenjanın kapsamı dışındadır. Kılavuza göre okul birincilerine ayrılan kontenjan boş kalırsa genel kontenjana aktarılır; vakıf üniversitelerinde şehit ve gazi yakınlarına ayrılan burslu kontenjandan ise yalnızca bir kez yararlanılabilir.

Tercih ekranına girmeden önce

Tercih ekranı açıldığında listeni sıfırdan düşünmek yerine hazır bir taslakla gir. Şu sırayla ilerlemek işini kolaylaştırır:

• Sonuç belgenden puanı hesaplanan türleri ve yerleştirme puanına göre sıralarını yaz.
• Tercih kılavuzunu indir; ilgilendiğin programların kodlarını, puan türlerini, koşul numaralarını ve başarı sırası şartlarını bir tabloya geçir.
• Her program için son üç dört yılın son yerleşen sırasını ve kontenjanını ekle.
• Programları istek, gerçekçi ve güvence bölümlerine ayır; her bölümde istek sırasını belirle.
• Koşul açıklamalarını tek tek oku; sağlamadığın koşulu olan satırı sil.
• Listeyi sisteme gir, kaydet ve son gün yerine birkaç gün önce son kez kontrol et.

Burslu, indirimli ve ücretli programlar

Vakıf üniversitelerinde aynı bölüm genellikle birkaç ayrı programla yer alır: burslu, yüzde 50 indirimli, yüzde 25 indirimli ve ücretli. Her biri ayrı kodla, ayrı kontenjanla ve ayrı sıralamayla öğrenci alır; listende hangi kodu yazarsan yerleşme o programa olur.

Ücretli ya da indirimli bir programı yazmadan önce ücreti üniversitenin kendi duyurusundan öğren. Bursun hazırlık sınıfını kapsayıp kapsamadığını, hangi durumda kesildiğini ve sonraki yıllarda ücretin nasıl artacağını sor. Bir vakıf programına yerleşip kayıt yaptırmazsan da yerleşmiş sayılırsın: ek tercih yapamazsın ve ertesi yıl yeniden sınava girersen OBP katsayın yarıya iner.

Tercih yaparken sık yapılan hatalar

• Garantiyi başa yazmak. Puanının yettiği ilk programa yerleşirsin; üstteki programlar elinden gider.
• Program koşullarını okumamak. Bazı programlar sağlık, yaş, cinsiyet ya da okul türü gibi koşullar arar. Kılavuz bu koşulların sistemde her zaman kontrol edilmeyebileceğini hatırlatır; koşulu sağlamayan adayın yerleştirmesi iptal edilebilir.
• Başarı sırası şartını atlamak. Şartı karşılamadığın bir tıp, eczacılık ya da hukuk programı listende boş bir satırdır.
• Puan türünü karıştırmak. Her programın puan türü kılavuzda yazar; hedef bölümünün hangi puanla öğrenci aldığını puan türü rehberinde görebilirsin.
• Son güne bırakmak. Tercih süresi bitince değişiklik yapılamaz. Okul ya da diploma bilgilerinde hata görürsen düzeltme için son resmî iş gününün 16.00'sını bekleme.
• Tek yıla güvenmek. Son yerleşen sırası bir yıl iyi, ertesi yıl kötü olabilir; kararı birkaç yıla bakarak ver.
• Kayıt yaptırmayacağın programı "nasılsa" yazmak. Yerleşirsen o yıl başka programa geçemezsin, ek tercihe de katılamazsın.

Yerleştikten sonra ne olur?

Yerleştirme sonuçlarından sonra kayıt dönemi gelir; 2026'da kayıtlar 24–28 Ağustos'ta, elektronik kayıtlar 24–26 Ağustos'ta yapıldı. Kılavuza göre bu sürede başvurmayan ya da kayıt işlemlerini tamamlamayan aday kayıt hakkını kaybeder.

Hiçbir programa yerleşemediysen ya da tercih yapmadıysan, kayıtlardan sonra boş kalan kontenjanlara yapılan ek yerleştirmeye katılabilirsin; kurallarını ek tercih rehberinde anlattık. Bir programa yerleşip ertesi yıl yeniden sınava girmeyi düşünüyorsan, ÖSYM'ye göre kayıt yaptırsan da yaptırmasan da OBP katsayın yarıya düşer. Bu kararı vermeden önce mezun olarak YKS'ye hazırlanma rehberini okumanı öneririz.

Tercih yaparken yalnız kalmak zorunda değilsin. 2026 tercih döneminde MEB, okullardaki rehber öğretmenler ve rehberlik ve araştırma merkezleri aracılığıyla tercih danışmanlığı verdi. Listeni bir rehber öğretmenle birlikte gözden geçirmek, kendi başına fark etmediğin bir koşulu ya da sıralama hatasını yakalamanın en kolay yoludur.