Önlisans ve DGS ile lisansa geçiş: yapı, puan ve 2027 tarihleri

Güncelleme: 31 Ekim 2026

Önlisans programları iki yıllık yükseköğretim programlarıdır; meslek yüksekokullarında ve açıköğretimde yer alır ve YKS'de yalnızca TYT puanıyla öğrenci alır. Önlisansı bitiren ya da son sınıfında olan öğrenciler ÖSYM'nin Dikey Geçiş Sınavı'na (DGS) girerek alanlarının devamı sayılan lisans programlarına geçebilir. 2026 DGS 19 Temmuz'da yapıldı; ÖSYM'nin takvimine göre 2027 DGS 18 Temmuz 2027'de yapılacak.

Aşağıdaki bilgiler 31 Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Tarih, ücret ve kurallar her yıl ÖSYM'nin YKS ve DGS kılavuzlarında yeniden yayımlanır.

TYT puanıyla önlisansa nasıl girilir?

ÖSYM'nin 2026-YKS soru-cevap belgesine göre meslek yüksekokullarındaki programları tercih edebilmek için TYT puanının hesaplanmış olması yeterlidir; genel bir baraj puanı yoktur. TYT puanının hesaplanması için Türkçe ya da Temel Matematik testlerinden birinde en az 0,5 net gerekir. Önlisans programlarında başarı sırası şartı da aranmaz; hangi programa girebileceğini o programın o yılki rekabeti belirler.

2026 tercih kılavuzunda 371.476 önlisans kontenjanı vardı. Devlet üniversitelerinin önlisans programlarında doluluk oranı ilk yerleştirmede yüzde 99,98 oldu; yalnızca 37 kontenjan boş kaldı. Yani önlisansta da kontenjanlar dolar ve tercih mantığı lisanstakiyle aynıdır: sıralamaya bakarak, istek sırasıyla 24 tercihlik bir liste kurarsın. Listeyi kurmanın ayrıntılarını YKS tercih rehberinde anlattık.

Önlisans kontenjanlarının nereye kaydığı da bir fikir verir. 2026 kılavuzuyla ilgili YÖK verilerine göre önlisansta bilgisayar ve bilişim bilimleri alanındaki kontenjan 2022'deki 29.944'ten 62.104'e çıktı; organize sanayi bölgelerindeki meslek yüksekokullarının kontenjanı da 2.499'dan 4.245'e yükseldi. 2026'da yapay zekâ destekli web tasarımı ve kodlama, dijital oyun teknolojileri gibi yeni önlisans programları da ilk kez öğrenci aldı. Bir programın yeni ya da hızla büyüyen bir alanda olması kendi başına iyi bir seçim nedeni değildir; ama tercih listeni kurarken geçmiş yıl verisi olmayan programlarla karşılaşabileceğini bilmek işe yarar.

Önlisans tercihinde bilmen gereken birkaç kural daha var:

• Meslek lisesi mezunlarına ek puan: ÖSYM'ye göre meslek lisesi mezunları mezun oldukları alanla ilgili önlisans programlarında ek puan alabilir; alan ve program eşleşmeleri YKS kılavuzundaki ilgili tabloda yer alır.
• Sınavsız geçiş yok: Meslek lisesi mezunlarının önlisans programlarına sınavsız geçiş hakkı ÖSYM'ye göre 2017'den beri uygulanmıyor.
• TYT puanı sonraki yıla taşınmaz: YÖK 2022'de, 2022 YKS'den itibaren alınan 200 ve üzeri TYT puanlarının bir sonraki yıl kullanılamayacağını açıkladı.

TYT netinin puan ve sıralama karşılığını TYT netleri rehberinde, kendi netlerinle hesabı puan hesaplama sayfasında bulabilirsin.

Önlisans ile lisans arasındaki farklar

Tablodaki en önemli satır, gereken oturum sayısıdır. Önlisans hedefleyen bir aday AYT'ye hazırlanmak zorunda değildir; bütün enerjisini TYT'ye verebilir. Lisans programlarındaki başarı sırası şartlarını baraj ve başarı sırası rehberinde bulabilirsin.

DGS nedir, kimler girebilir?

DGS, meslek yüksekokulu ve açıköğretim önlisans programlarını bitirenlerin lisans öğrenimine devam edebilmesi için ÖSYM'nin yaptığı sınavdır. 2026 DGS kılavuzuna göre:

• Meslek yüksekokulu ya da açıköğretim önlisans programlarından mezun olanlar başvurabilir.
• Son sınıf öğrencilerinden staj dışındaki mezuniyet şartlarını o yıl tamamlayacak olanlar da başvurabilir; mezun olmamış adaylar, not ortalamalarının 31 Temmuz'a kadar ÖSYM'ye gönderilmesini kabul eder.
• Öğretim süresi dört yıl ve daha uzun olan bir programın diplomasını almış ya da alacak olanlar başvuramaz.
• DGS sonuçları yalnızca o yılki yerleştirmede geçerlidir; 2026 DGS sonuçları 2026-2027 öğretim yılı için kullanıldı.

Pratikte bu, önlisansın ilk yılını DGS'ye hazırlıkla değil, derslerinle geçirmen gerektiği anlamına gelir. DGS'ye en erken önlisansın son sınıfında girersin ve not ortalaman puanının bir parçası olur.

DGS'nin yapısı: soru sayısı, süre ve tarihler

2026'da sınav ücreti 1.400 TL'ydi; geç başvuru günü olan 11 Haziran'da ücret yüzde 50 artırımlı ödendi. 2027 tarihleri ÖSYM'nin 28 Ekim 2026'da açıkladığı takvimdendir; ücret ve öteki ayrıntılar 2027 DGS kılavuzunda yer alacak.

100 soruya 135 dakika, soru başına yaklaşık 1 dakika 21 saniye demektir. 2026 soru kitapçığında sayısal bölümde sayı ve denklem problemleri, şekil ve veriye dayalı sorular ile geometri soruları; sözel bölümde cümle tamamlama, anlam akışını bozan cümleyi bulma, cümleleri sıralama ve metinden çıkarım gibi okuma soruları yer aldı. Hazırlığa başlamadan önce ÖSYM'nin yayımladığı geçmiş yıl kitapçıklarından birini çözmek, soru tiplerini tanımanın en doğru yoludur.

DGS puanı nasıl hesaplanır?

DGS'de üç puan türü vardır: SAY, EA ve SÖZ. 2026 DGS kılavuzuna göre bu puanlar, adayın sayısal ve sözel bölümlerden aldığı standart puanlar ile önlisans başarı puanının (ÖBP) belirli katsayılarla çarpılıp toplanmasıyla bulunur. 2026 soru kitapçığında bölümlerin katsayıları şöyle açıklandı:

Tablonun mesajı açık: SAY puanında sayısal bölüm sözel bölümün beş katı ağırlıktadır, SÖZ'de tersi geçerlidir, EA'da iki bölüm eşit sayılır. Hedeflediğin lisans programının hangi DGS puan türüyle öğrenci aldığını öğrendiğin anda, çalışma saatlerini hangi bölüme ağırlık vererek dağıtacağın da belli olur. Puan türü kavramının YKS'deki karşılığını puan türü rehberinde anlattık.

ÖBP önlisans not ortalamasından hesaplanır; ağırlığı kılavuzun ilgili tablosunda yer alır. Dikey geçişi düzenleyen YÖK yönetmeliğine göre bir önceki yıl DGS sonucunda merkezî yerleştirmeyle bir programa yerleşenlerin ÖBP katsayısı YÖK'ün belirlediği oranda azaltılır. Not ortalaman DGS puanına doğrudan girdiği için önlisans derslerini ihmal etmek, sınavda yapacağın netlerin bir kısmını baştan kaybetmek demektir. Mantık YKS'deki OBP'ye benzer; onu OBP rehberinde anlattık.

Dikey geçişte tercih ve yerleştirme nasıl işler?

DGS'de tercih, YKS'deki kadar serbest değildir. 2026 DGS tercih kılavuzuna göre tercihler, Tablo-2'de önlisans programına göre belirlenen alanlar dikkate alınarak Tablo-1'deki lisans programlarından yapılır; bu alanların dışından yapılan tercihler geçersizdir. Yani yalnızca bitirdiğin önlisans programının devamı sayılan lisans programlarını yazabilirsin.

Öteki temel kurallar şunlar:

• 2026 tercih dönemini aktaran haberlere göre en fazla 30 tercih yapılabilir; hepsini doldurmak zorunlu değildir.
• Yerleştirme DGS puanı, tercihler, kontenjanlar ve program koşulları dikkate alınarak yapılır. Puanlar eşitse sırasıyla standart puan, ÖBP, tercih sırası ve yaş dikkate alınır.
• Açıköğretim lisans programlarına yerleşmek isteyen adayın bu programları tercih listesine yazması gerekir.
• Tercihler süre içinde değiştirilebilir ya da tamamen iptal edilip yeniden yapılabilir; süre bitince değişiklik yapılamaz.
• Programların bir önceki yılki en küçük DGS puanlarına ÖSYM'nin sitesinden ulaşılabilir.

Yerleştikten sonra hangi derslerden muaf olacağına ve programa nasıl uyum sağlayacağına (intibak) üniversitenin ilgili kurulları karar verir. Yabancı dille öğretim yapan bir programa yerleşirsen yabancı dil muafiyet sınavını geçmen ya da hazırlık sınıfını tamamlaman gerekir. 2026'da kayıt döneminde henüz mezun olamamış ama sonradan mezuniyet hakkı kazanan öğrenciler, bahar dönemi başına kadar geçici kayıt yaptırabildi.

Önlisans ve DGS yolunun artıları ve eksileri

Artıları

• Yalnızca TYT ile yükseköğretime başlarsın; AYT'ye hazırlanmak zorunda değilsin.
• İki yılın sonunda elinde bir diploma ve mesleki beceri olur; DGS'de istediğin sonucu alamasan da bu diploma kaybolmaz.
• DGS'de aday kitlesi yalnızca önlisans öğrencileri ve mezunlarından oluşur.
• Önlisans notların ÖBP olarak puanına girer; düzenli çalışan öğrenci için bu bir avantajdır.

Eksileri

• Her lisans programına geçemezsin; alan eşleşmesi Tablo-2'ye bağlıdır.
• Lisans programlarının DGS kontenjanları sınırlıdır ve her yıl değişir; dikey geçiş bir garanti değildir.
• DGS'de istediğin programa yerleşemezsen bir yıl daha bekleyebilir ya da YKS'ye dönebilirsin; toplam süre uzar.
• TYT ile önlisansa yerleşip ertesi yıl yeniden YKS'ye girersen, ÖSYM'ye göre kayıt yaptırıp yaptırmamana bakılmaksızın OBP katsayın yarıya iner.

Karar örneği: lisans mı, önlisans mı, bir yıl daha mı?

Varsayımsal bir aday düşün: TYT'de 70, AYT sayısal testlerinde 10 net yapmış, diploma notu 80. Hedefi mühendislik. Sitenin hesaplayıcısına göre bu adayın TYT yerleştirme sırası yaklaşık 191.000, SAY yerleştirme sırası yaklaşık 326.000'dir. Mühendislikte 2026 şartı 300.000 olduğu için bu sırayla mühendislik programlarını tercih edemez.

Değerler tahminidir; sitenin puan hesaplayıcısıyla, 2025 YKS katsayıları ve 2026 YKS puan dağılımı kullanılarak hesaplandı. Diploma notu 80 alındı, netler testlere soru sayısı oranında dağıtıldı. Gerçek puan o yılın aday dağılımına göre değişir.

Hangi seçeneğin doğru olduğu adayın önceliğine bağlıdır. Mühendislik dışında bir şey düşünmüyor ve bir yıl daha çalışabilecek durumdaysa üçüncü seçenek; hemen bir meslek edinmek istiyor ve önlisans alanının hedeflediği lisans programlarına açıldığını DGS tercih kılavuzundan doğruladıysa ikinci seçenek mantıklıdır.

İkinci ile üçüncüyü birleştirmek, yani önlisansa yerleşip ertesi yıl yeniden YKS'ye girmek de mümkündür. Ama yarıya inen OBP katkısı bu yolu zorlaştırır: aynı netlerle sıran geriler. Önlisansı bitirdikten sonra YKS'ye girmek ise ayrı bir yoldur; bu kesinti yalnızca bir programa yerleştiğin yılın hemen ertesindeki sınavda uygulanır. Bu yolda DGS'deki alan sınırı yoktur, ama bütün YKS adaylarıyla yarışırsın ve AYT'ye yeniden hazırlanman gerekir. Mezun olarak yeniden hazırlanmayı düşünüyorsan mezun YKS hazırlık rehberine göz at.

DGS'ye nasıl hazırlanmalı?

• Önlisansın ilk yılı: Derslerine odaklan. Not ortalaman ÖBP'ye dönüşür ve DGS puanının sınav dışından gelen parçasıdır.
• Hedef programı erkenden belirle: Tablo-2'de alanının hangi lisans programlarına açıldığını, o programların hangi DGS puan türüyle öğrenci aldığını ve geçen yılın en küçük puanlarını not et.
• Bölüm ağırlığını puan türüne göre ayarla: SAY hedefliyorsan sayısal bölüm, SÖZ hedefliyorsan sözel bölüm puanını beş kat daha fazla etkiler; EA'da ikisi eşittir.
• Takvimi kaçırma: 2027 DGS başvuruları 26 Mayıs–3 Haziran 2027 arasında alınacak. Son sınıf öğrencisiysen başvuru dönemi final haftalarına denk gelebilir; tarihi baştan ajandana yaz.
• Süreyi prova et: 135 dakikada 100 soruyu bitirmeyi denemelerde dene; sözel bölümdeki uzun metinler ile sayısal bölümdeki çok adımlı problemlerin aynı süreyi istemediğini hesaba kat.