LGS deneme analizi: Yanlış, boş ve katsayıya göre çalışma planı

Güncelleme:

Deneme çözmek ölçer, analiz etmek geliştirir. LGS'de üç yanlış bir doğruyu götürdüğü ve dersler puana farklı katsayılarla katıldığı için, her denemeden sonra yapacağın kısa bir analiz netini çok daha hızlı artırır. Aşağıdaki adımlar bir denemeden en fazla dersi çıkarmana yardım eder; yazının sonunda örnek bir analiz ve haftalık plan var.

1. Anahtarla aynı gün kontrol et

Soruları unutmadan, denemeyi çözdüğün gün ya da ertesi gün kontrol et. Denemenin sayfasında doğru kitapçığı seçip cevaplarını sanal optikte işaretlersen yanlışların ve boşların soru soru listelenir. Kontrol ederken yalnızca neti değil, hangi soruları tahminle işaretlediğini de not et; tahminle doğru çıkan sorular da analizin parçasıdır. Anahtarın ne zaman açıklandığını LGS deneme cevap anahtarı rehberinde anlattık.

2. Yanlışları ve boşları ayır

Her yanlışın yanına şu üç etiketten birini yaz:

  • Bilgi eksiği: Konuyu bilmiyordun ya da kuralı karıştırdın. Çözüm konu tekrarı.
  • Dikkat hatası: Biliyordun ama soru kökünü yanlış okudun, işlem hatası yaptın ya da "değildir" ifadesini kaçırdın. Çözüm daha yavaş ve işaretleyerek okumak.
  • Süre yetmedi: Son sorulara acele ettin. Çözüm süre planı; LGS süre yönetimi rehberine göz at.

Bu ayrım önemlidir, çünkü dikkat hatasını konu çalışarak düzeltemezsin. Boş bıraktığın her soruya da tekrar bak: iki seçeneği eleyebilir miydin? Dört seçenekli bir soruda iki şıkkı eleyebiliyorsan işaretlemek uzun vadede kazandırır. Hiç fikrin yoksa boş bırakmak neti korur, çünkü her üç yanlış bir doğruyu siler.

3. Ders ağırlığına göre öncelik ver

LGS'de dersler puana eşit katılmaz. Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri 4, İnkılap Tarihi, Din Kültürü ve Yabancı Dil 1 katsayıyla sayılır. Soru sayılarıyla birlikte düşündüğünde fark büyür: katsayısı 4 olan üç dersin 60 sorusu ağırlıklı hesapta 240 birim, katsayısı 1 olan üç dersin 30 sorusu 30 birim tutar. Yani ağırlıklı toplamın yaklaşık yüzde 89'u katsayısı 4 olan derslerden gelir.

Bu, katsayısı 1 olan bir dersteki netin önemsiz olduğu anlamına gelmez; yalnızca aynı emekle nerede daha çok puan kazanacağını gösterir. Matematik'te kalıcı 2 net kazanmak haftalar sürebilirken, İnkılap Tarihi'nde 2 net kısa bir tekrarla gelebilir. Bu yüzden 10 soruluk dersleri ihmal etme: buradaki eksikler çoğu zaman kısa sürede kapanır ve sözel bölümde süre kazandırır. Katsayıların puana nasıl yansıdığı LGS puan hesaplama rehberinde anlatılıyor.

Örnek bir analiz

Diyelim ki bir Türkiye geneli denemede şu sonucu aldın (toplam 52 net). Kayıp net, o dersten alamadığın nettir (soru sayısı eksi net); ağırlıklı kayıp ise bunun katsayıyla çarpımıdır.

Ders (soru)D / Y / BNetKayıp netAğırlıklı kayıp
Türkçe (20)15 / 3 / 214624
İnkılap Tarihi (10)7 / 3 / 0644
Din Kültürü (10)7 / 0 / 3733
Yabancı Dil (10)6 / 3 / 1555
Matematik (20)10 / 6 / 481248
Fen Bilimleri (20)13 / 3 / 412832

Tablodan çıkanlar:

  • En büyük kayıp Matematik'te: 12 net, ağırlıklı 48. Üstelik 6 yanlış tek başına 2 net götürmüş; yanlışların kaçının dikkat hatası olduğuna bakmak ilk iş olmalı.
  • Yabancı Dil'deki 5 netlik kayıp göze batsa da ağırlıklı etkisi 5'te kalıyor. Burada kısa bir kelime tekrarı yeterli olabilir; asıl mesaiyi Matematik ve Fen'e ayırmak daha mantıklı.
  • Din Kültürü'nde hiç yanlış yok ama 3 boş var. Bu boşları çözmeyi dene: rahatça yapabiliyorsan sorun bilgi değil, emin olamama kaygısıdır.
  • Türkçe'deki 3 yanlış ve 2 boşun paragraf mı, dil bilgisi mi, sözel mantık mı olduğuna bak; her birinin çalışma yolu farklıdır.

Peki bir sonraki denemede 3 net daha kazanırsan puanın ne kadar değişir? Sitenin puan hesaplayıcısında bu netler yaklaşık 368,60 puan ediyor. Artış hangi dersten gelirse:

3 net artışTahmini puanFark
Matematik382,49+13,89
Türkçe380,92+12,32
Fen Bilimleri380,26+11,66
Din Kültürü374,05+5,45
İnkılap Tarihi373,78+5,18
Yabancı Dil373,19+4,59

Değerler tahminidir; sitenin puan hesaplayıcısıyla, 2024 LGS sonuçlarından türetilmiş katsayılar kullanılarak hesaplandı. Gerçek puan o yılın aday dağılımına göre değişir. Kendi netlerinle denemek için LGS puan hesaplama aracını kullanabilirsin.

Bu analizden çıkan haftalık çalışma listesi kısa olmalı: Matematik'teki 6 yanlışın türünü belirle ve bilgi eksiği çıkan konulardan birini çalış; Fen'deki 4 boşu çöz; Türkçe'de yanlış ve boşların hangi soru tipinde toplandığını bul. Üç maddeyi aşan bir liste çoğu zaman yarım kalır.

4. Yanlış defteri tut

Her yanlış ya da tahminle doğru yaptığın soru için defterine soruyu (ya da fotoğrafını), neden yanlış yaptığını ve doğru çözümün anahtar fikrini yaz. Örneğin: "Matematik 14. soru, üslü ifadeler. Neden: negatif tabanı parantezsiz okudum. Not: üs çiftse parantezi kontrol et." Kısa notlar, uzun kopyalardan daha çok işe yarar. Defteri ders ders ayırırsan, yoğun haftalarda yalnızca katsayısı 4 olan derslerin sayfalarını tekrar etmek bile iş görür. Bir hafta sonra bu soruları çözümüne bakmadan yeniden çöz. Aynı hata türü tekrar ediyorsa çalışma planını ona göre değiştir.

Haftalık plan önerisi

İki haftada bir tam deneme çözdüğün bir dönem için deneme haftası şöyle olabilir:

GünNe yapılır?Süre
CumartesiTam deneme, gerçek sınav süreleriyleYaklaşık 3 saat
PazarAnahtarla kontrol, yanlış ve boşları etiketleme1–1,5 saat
PazartesiMatematik yanlışları ve ilgili konu1 saat
SalıTürkçe ve Fen yanlışları1 saat
Çarşamba10 soruluk derslerdeki eksikler45 dakika
PerşembeYanlış defterindeki eski soruları yeniden çözme45 dakika
CumaHafif tekrar ve dinlenmeKısa

Okul dersleri ve ödevlerle birlikte bu süreler esneyebilir; önemli olan analizin denemeden sonraki iki gün içinde bitmesi. Aradaki haftayı konu çalışmasına ve kısa branş denemelerine ayır. Haftada bir deneme çözdüğün son dönemde ise pazartesi ile perşembe arasındaki işleri iki güne sıkıştır; yanlış defterinin tekrarını atlama.

5. Eğilimi izle, tek denemeye takılma

Bir deneme kötü geçebilir; önemli olan son birkaç denemenin yönüdür. Sözel ve sayısal bölümü ayrı ayrı izle, çünkü ikisinde farklı sorunlar olabilir. Ağırlıklı kaybın her denemede hangi derste toplandığına bak: aynı ders üst üste ilk sırada çıkıyorsa, çalışma planının merkezine onu koy. Netlerini sitede girersen karnende toplam netinin gidişatını görürsün; ders netlerini her denemenin sayfasında karşılaştırabilirsin.

Sık sorulan sorular

LGS denemesinden sonra ilk ne yapmalıyım?

Aynı gün ya da ertesi gün cevaplarını doğru kitapçığın anahtarıyla kontrol et ve yanlışlarını bilgi eksiği, dikkat hatası ve süre yetmedi diye üç gruba ayır.

LGS’de boş bırakmak mı, tahmin etmek mi?

İki seçeneği kesin eleyebiliyorsan işaretlemek uzun vadede kazandırır. Hiç fikrin yoksa boş bırakmak neti korur, çünkü üç yanlış bir doğruyu götürür.

Önce hangi derse çalışmalıyım?

Ağırlıklı kaybın en büyük olduğu derse. Bu çoğu zaman katsayısı 4 olan Türkçe, Matematik ya da Fen Bilimleri’nden biridir; 10 soruluk derslerdeki kolay kazanımları da ihmal etme.

Ağırlıklı kayıp nasıl hesaplanır?

Bir dersin soru sayısından netini çıkar, sonucu o dersin katsayısıyla çarp. Türkçe, Matematik ve Fen için katsayı 4, diğer üç ders için 1’dir.