LGS puanı nasıl hesaplanır? Standart puan, katsayılar ve net tablosu

Güncelleme:

LGS sonucunda gördüğün merkezi sınav puanı 100 ile 500 arasındadır ama netlerinin basit bir toplamı değildir. Netin, o yıl sınava giren tüm öğrencilerin sonuçlarıyla karşılaştırılarak puana dönüşür. Bu yüzden "kaç net kaç puan eder" sorusunun kesin cevabı ancak sınavdan sonra belli olur. Yine de hesabın mantığını bilmek, hangi derse ne kadar emek vereceğine karar verirken çok işe yarar.

MEB'in hesabı dört adımda

Ham puan

Her dersin ham puanı o dersteki netindir: doğru − (yanlış ÷ 3). Boş bırakılan soru neti etkilemez. Örneklerle anlatımı LGS net hesaplama rehberinde bulabilirsin.

Standart puan

Her dersin ham puanı, o derste tüm adayların ortalaması ve puanların ne kadar dağıldığı (standart sapma) dikkate alınarak standart puana çevrilir. Standart puan, ortalaması 50 ve standart sapması 10 olacak biçimde hesaplanır. Pratik anlamı şudur: aynı net, ders zor geçtiğinde daha yüksek, kolay geçtiğinde daha düşük bir standart puan getirir.

Katsayılar

Standart puanlar dersin katsayısıyla çarpılıp toplanır: Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri 4; T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile Yabancı Dil 1. Ortaya çıkan toplam, toplam ağırlıklı standart puandır.

100–500 arası puan

Bu toplam, MEB'in kılavuzda açıkladığı dönüştürme yöntemiyle 100 ile 500 arasındaki merkezi sınav puanına çevrilir. En yüksek puan 500'dür. O yılın kuralları başvuru ve uygulama kılavuzunda yer alır.

Toplam net kaç puan eder? Tahmini tablo

Bir puan hesaplama aracı, gerçek sınavın ortalamasını ve standart sapmasını önceden bilemez. Bu sitenin LGS puan hesaplama aracı bu yüzden geçmiş yılın sonuçlarından türetilmiş doğrusal bir yaklaşım kullanır: sabit bir başlangıç değeri ve her dersin bir netine düşen puan. Aşağıdaki tablo, toplam netin derslere soru sayısı oranında dağıldığı varsayımıyla bu araçla hesaplandı.

LGS toplam net (90)Tahmini puan
30297,73
40331,44
50365,14
60398,85
70432,55
75449,40
80466,26
85483,11
88493,22
90500,00

Değerler tahminidir; sitenin puan hesaplayıcısıyla, 2024 LGS sonuçlarından türetilmiş katsayılar kullanılarak, netler derslere soru sayısı oranında dağıtılarak hesaplandı. Gerçek puan o yılın aday dağılımına göre değişir.

Aynı net, farklı puan: dağılım neden önemli?

Toplam net aynı olsa bile netin hangi derslerden geldiği puanı değiştirir. Üç öğrencinin 70'er neti olduğunu düşün:

ÖğrenciTürkçeMatematikFenİnkılapDinYabancı DilAğırlıklı netTahmini puan
A161816776220441,95
B181215988205426,82
C1414141099196420,84

Tahmini puanlar aynı hesaplayıcıyla, 2024 LGS sonuçlarından türetilmiş katsayılarla bulundu; gerçek puan o yılın aday dağılımına göre değişir.

A ile C arasında yaklaşık 21 puan fark var, oysa ikisi de 70 net yaptı. A'nın netlerinin büyük kısmı katsayısı 4 olan derslerden geliyor; C ise 10 soruluk derslerde neredeyse tam yaparken Türkçe, Matematik ve Fen'de geride kalıyor.

Hangi dersin neti daha değerli?

Katsayısı aynı olan dersler arasında bile bir netin değeri farklıdır. Sitenin hesaplayıcısında bir netin puana katkısı şöyle:

DersMEB katsayısı1 netin tahmini puan karşılığıDersin tamamı
Matematik44,6392,64
Türkçe44,1182,14
Fen Bilimleri43,8977,78
Din Kültürü11,8218,18
İnkılap Tarihi11,7317,29
Yabancı Dil11,5315,31

Hesaplayıcıda hiç net yokken başlangıç değeri 196,62'dir; her net bu değere kendi dersinin karşılığını ekler ve 90 netin tamamı 500'e ulaşır. Bu modelde bir Matematik neti, bir Yabancı Dil netinin yaklaşık üç katı değerindedir.

Katsayısı aynı derslerin farklı değer almasının akla yatkın açıklaması standart puan hesabıdır: bir derste puanlar ne kadar dar dağılmışsa, o derste fazladan yapılan bir net o kadar çok standart puan getirir. Değerler 2024 sonuçlarından türetildi; başka bir yılda sıra değişebilir.

Din Kültürü ya da Yabancı Dil'den muafsan

Muaf öğrenci o dersin sorularını cevaplamaz. MEB, muaf olunan dersin yerine diğer derslerdeki başarıya göre eşdeğer bir hesap yapar; yöntemin ayrıntısı kılavuzda yer alır. Sitenin hesaplayıcısı bunu net üzerinden yaklaşık olarak yapar: muaf olmadığın derslerdeki ağırlıklı netini, o derslerden alınabilecek en yüksek ağırlıklı nete böler ve muaf dersin soru sayısını bu oranla çarpar.

Din Kültürü'nden muaf, Türkçe 17, İnkılap 9, Yabancı Dil 8, Matematik 14, Fen 16 net yapmış bir öğrenci için:

  • Ağırlıklı net: (17 + 14 + 16) × 4 + 9 + 8 = 205
  • Alınabilecek en yüksek: 60 × 4 + 10 + 10 = 260
  • Başarı oranı: 205 ÷ 260 ≈ 0,788; Din Kültürü için eşdeğer net: 10 × 0,788 ≈ 7,88
  • Tahmini puan: 435,65

Hesaplayıcıda muafiyet kutusunu işaretlemen yeterli. Muaf ders toplam netinde görünmez; yalnızca puan hesabına eşdeğer net olarak girer.

Deneme puanları neden tahmindir?

Yayınevlerinin sonuç sistemleri de gerçek sınavın dağılımını bilemez; kendi katılımcılarının sonuçlarını ya da geçmiş yılların verilerini kullanırlar. Bu yüzden aynı net, farklı sistemlerde farklı puanlara karşılık gelebilir. Denemede gördüğün puanı kesin bir sonuç değil, yön gösteren bir işaret olarak oku. Puanın yanında sıranın ne anlattığını yüzdelik dilim rehberinde anlattık.

Sitedeki tahminin de bilmen gereken üç sınırı var:

  • Yıl farkı: Katsayılar 2024 LGS sonuçlarından türetildi. Sınav o yıldan zor geçerse aynı net daha yüksek, kolay geçerse daha düşük puan getirebilir.
  • Doğrusal yaklaşım: Gerçek hesapta her dersin standart puanı ayrı ayrı bulunur; hesaplayıcı ise her nete sabit bir değer verir. Bu basitleştirme, özellikle çok yüksek ya da çok düşük netlerde gerçek puandan sapmaya yol açabilir.
  • Deneme ile sınav farkı: Denemenin zorluğu gerçek sınavdan farklıysa, denemedeki netinle hesaplanan puan da o farkı taşır.

Bu yüzden tahmini puanı en iyi, kendi denemelerini birbiriyle karşılaştırmak için kullanırsın. Aynı yayınevinin iki denemesi arasında tahmini puanın 15 puan arttıysa, bunun hangi derslerden geldiğini tablodaki net değerleriyle kolayca görebilirsin.

Puanını artırmanın en kısa yolu

  • Yanlış sayını azalt. Türkçe'de üç yanlışı boşa çevirmek bir net demektir; bu da tahmini olarak 4 puanı aşar.
  • Katsayısı 4 olan derslerde (toplam 60 soru) kalıcı ilerleme sağla; puanın büyük kısmı buradan gelir.
  • 10 soruluk dersleri ihmal etme: eksikler kısa sürede kapanır ve sözel bölümde süre kazandırır.

Denemeden sonra hangi derse öncelik vereceğini LGS deneme analizi rehberinde adım adım anlattık.

Sık sorulan sorular

LGS puanı kaç üzerinden?

Merkezi sınav puanı 100 ile 500 arasında bir değerdir; en yüksek puan 500’dür.

Netimden LGS puanımı kesin hesaplayabilir miyim?

Hayır. Puan, o yıl sınava giren tüm adayların ortalamasına ve standart sapmasına göre hesaplanır; puan hesaplama araçları geçmiş yılın verisiyle yaklaşık değer verir.

LGS'de en değerli net hangi dersin?

Katsayısı 4 olan Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri’nin. Sitenin 2024 verisinden türetilmiş tahmininde bir Matematik neti yaklaşık 4,63 puanla en değerlisidir; bu sıra yıldan yıla değişebilir.

Din Kültürü dersinden muafım, puanım düşer mi?

MEB, muaf olunan dersin yerine diğer derslerdeki başarına göre eşdeğer bir hesap yapar; yani o dersin soruları sıfır sayılmaz. Hesaplayıcıda muafiyet kutusunu işaretlersen tahmini puanın buna göre çıkar.