LGS tercihi nasıl yapılır? Kaç tercih, yerel ve merkezî yerleştirme

Güncelleme: 31 Ekim 2026

2026 kurallarına göre LGS tercihinde en fazla 20 okul yazılabildi: adrese dayalı yerel yerleştirmeden en fazla 5, sınavla öğrenci alan okullardan en fazla 10, pansiyonlu okullardan en fazla 5. Yerel yerleştirme tercihi, sınava girsin girmesin her öğrenci için zorunludur ve ilk olarak yapılır; bu ekran doldurulmadan diğer tercih ekranları açılmaz.

Aşağıdaki sayılar ve tarihler MEB'in 2026 tercih dönemine ait duyurularından, yerleştirme ölçütleri gibi ayrıntılar MEB'in Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu'ndan alındı (31 Ekim 2026 itibarıyla). MEB, 30 Ekim 2026'da 2027 LGS'nin 13 Haziran 2027 Pazar günü yapılacağını açıkladı. 2027'nin tercih kuralları ve tarihleri, sonuçlarla birlikte yayımlanacak 2027 kılavuzunda kesinleşir; son yıllarda bu kurallar büyük ölçüde aynı kaldı.

LGS'de kaç tercih yapılır?

Sınava girmeyen öğrenci sınavla öğrenci alan okulları tercih edemez; MEB'in 2026 tercih duyurusuna göre yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar ve pansiyonlu okullar için tercih yapabilir. Sınava giren öğrenci üç gruptan da tercih yapabilir, ama ekranların sırası değişmez: önce yerel yerleştirme, sonra sınavla öğrenci alan okullar, en son isteğe bağlı olarak pansiyonlu okullar.

Değerlendirme sırası ise tersinden düşünülmeli. Sınavla öğrenci alan bir okula yerleşen öğrencinin yerel ve pansiyonlu tercihleri dikkate alınmaz. Oraya yerleşemezsen yerel tercihlerin devreye girer; yerel tercihlerinden birine yerleşirsen pansiyonlu tercihlerin değerlendirilmez. Yani yerel listen, merkezî listen tutmazsa seni karşılayacak ağdır.

Yerel yerleştirme: adres, kayıt alanı ve OBP

Yerel yerleştirme LGS puanıyla değil, adres ve okul başarısıyla işler. İl ve ilçe millî eğitim müdürlükleri her okul için bir kayıt alanı belirler. Tercih ekranında okullar üç renkte görünür: yeşil kendi kayıt alanındaki, mavi komşu kayıt alanındaki, kırmızı diğer kayıt alanlarındaki okullardır.

• En fazla 5 okul seçilir; ilk 3 tercih kayıt alanındaki okullardan olmak zorundadır.
• Aynı okul türünden (örneğin Anadolu lisesi ya da mesleki ve teknik Anadolu lisesi) en fazla 3 okul yazılabilir.
• Bir okulu kendi kayıt alanından tercih eden öğrenci önceliklidir; komşu kayıt alanından gelen öğrenci, diğer kayıt alanlarından gelenlerden önce yerleştirilir.
• Aynı öncelikteki öğrenciler arasında sıra ikamet adresi, OBP (yüksek olan önde) ve 8. sınıftaki özürsüz devamsızlık (az olan önde) ölçütleriyle belirlenir. Eşitlik sürerse 8., 7. ve 6. sınıf yıl sonu başarı puanlarına bakılır.

Buradaki OBP, ortaokulun 6, 7 ve 8. sınıf yıl sonu başarı puanlarının aritmetik ortalamasıdır. Adı YKS'deki OBP ile aynı olsa da hesabı farklıdır; YKS tarafı için OBP rehberine bakabilirsin. Pratik sonucu şu: 8. sınıftaki okul notların ve devamsızlığın, liseye yerleşmede LGS netin kadar görünür olmasa da gerçek bir rol oynar.

Sınavla öğrenci alan okullara yerleştirme nasıl işler?

Merkezî yerleştirmeye fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları, sınavla öğrenci alan Anadolu liseleri ve Anadolu imam hatip liseleri ile mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Anadolu teknik programları girer. Hangi okulun bu grupta olduğu ve kontenjanı, sonuç günü yayımlanan tercihe esas kontenjan tablolarında yazar; 2026'da bu tablolar sonuçlarla aynı gün, 10 Temmuz'da yayımlandı.

Kılavuzun ifadesiyle yerleştirme "puan üstünlüğüne göre tercihleri doğrultusunda" yapılır. Pratikte bu şu anlama gelir: puanı yüksek öğrenciden başlanarak her öğrenci, listesinde kontenjanı henüz dolmamış en üstteki okula yerleşir. Puanlar eşitse sırasıyla OBP, 8., 7. ve 6. sınıf yıl sonu başarı puanları, 8. sınıftaki özürsüz devamsızlık, tercih önceliği ve yaşı küçük olma dikkate alınır.

Özel okullar ve yetenek sınavıyla öğrenci alan okullar (güzel sanatlar ve spor liseleri gibi) ayrı bir yoldur. Bu okullara aday, ön ya da kesin kayıt yaptıran öğrenciye tercih ekranı açılmaz; kayıt iptal edilirse tercih süresi içinde tercih yapılabilir. 2026'da bu okulların kayıt işlemleri de tercih dönemiyle aynı aralıkta, 13–27 Temmuz arasında yapıldı.

Tercih sırası neden bu kadar önemli?

Yerleştirme puan sırasıyla ve senin listendeki sıraya göre yapıldığı için listen bir istek sırasıdır. Listenin başına iddialı bir okul yazmak, alttaki okullara yerleşme ihtimalini azaltmaz: o okula puanın yetmezse sistem bir sonraki tercihine geçer. Kaybettiğin bir şey yok.

Tersi ise gerçek bir risktir. Diyelim ki listenin 3. sırasına pek istemediğin ama "garanti" gördüğün bir okulu, 6. sırasına ise asıl gitmek istediğin okulu yazdın. Puanın ikisine de yetiyorsa 3. sıradakine yerleşirsin; 6. sıradaki okul, puanın yettiği hâlde hiç değerlendirilmez. Bu yüzden kural basit: okulları, gerçekten gitmek isteme sırana göre diz. Garanti okul listenin sonunda durmalı, başında değil.

Bir de şunu sor: listeye yazdığın her okula yerleşirsen gerçekten gider misin? Cevabın hayırsa o okul listede olmamalı. Yerleştirme sonuçlarına göre kayıt, açık liseler ve yetenek sınavlı okullar dışında sistem tarafından otomatik yapılır.

Taban puan mı, yüzdelik dilim mi?

Okulların önceki yıllarda yerleştirdiği son öğrencinin puanı ve yüzdelik dilimi, tercihte en çok bakılan iki sayıdır. Dilim genellikle daha iyi bir rehberdir, çünkü sınav zor ya da kolay geçtiğinde puanlar topluca kayar ama sıralama daha az değişir. Dilimin nasıl hesaplandığını LGS yüzdelik dilim rehberinde örneklerle anlattık.

Taban dilimleri okurken üç noktaya dikkat et:

• Tek yıla bakma. Kontenjan arttığında ya da azaldığında, yakına yeni bir okul açıldığında taban kayar. Son iki üç yılın dilimlerini yan yana koy.
• Dilimi sıraya çevir. 2026 LGS'ye 994.358 öğrenci girdi. Bu sayıyla yüzde 3'lük bir taban yaklaşık 29.800'üncü, yüzde 5'lik bir taban yaklaşık 49.700'üncü sıraya denk gelir. Kendi sıranla karşılaştırmak, küsuratlı yüzdelerle uğraşmaktan daha kolaydır.
• Kontenjanı da oku. Kontenjanı küçük okulların tabanı yıldan yıla daha çok oynar; birkaç öğrencinin tercihi tabanı belirgin biçimde değiştirebilir.

Örnek: 10 tercihlik bir liste nasıl kurulur?

Diyelim ki sonuç belgende genel yüzdelik dilimin 4,2 çıktı. Sınavla öğrenci alan okullar için listeyi üç kuşakta düşünebilirsin: taban dilimi seninkinden küçük olan, yani biraz daha zor "hedef" okullar; dilimine yakın "uygun" okullar; taban dilimi seninkinden belirgin biçimde büyük olan "güvenli" okullar. Aşağıdaki okullar ve dilimler tamamen varsayımsaldır.

Bu listeden çıkan dersler:

• Üç kuşağın hepsi var. Yalnızca hedef okullardan oluşan bir liste, hiçbirine yerleşememe riskini büyütür; yalnızca güvenli okullardan oluşan bir liste ise puanının hakkını vermez.
• Tablo dilime göre dizildi, ama gerçek listende her okulun yeri senin isteğine göre belirlenmeli. Güvenli kuşaktaki bir okulu, uygun kuşaktaki bir okuldan daha çok istiyorsan onu yukarı al; yerleştirme mantığı bunu cezalandırmaz.
• Okullar arasında ulaşım süresi, yabancı dil seçenekleri, pansiyon ve okulun genel iklimi gibi farklar var. Dilim yalnızca "girebilir miyim?" sorusunu yanıtlar, "orada mutlu olur muyum?" sorusunu değil.

Yerel listeni de bu ciddiyetle kur. Merkezî listedeki hiçbir okula yerleşemezsen seni yerel listendeki okullar karşılar; oraya gerçekten gidebileceğin, ulaşımını bildiğin okulları yaz.

Tercih nasıl yapılır, nasıl onaylanır?

• Sonuç günü yayımlanan kontenjan tablolarını ve ilgilendiğin okulların bilgilerini incele.
• Tercihleri e-Okul üzerinden ya da okul müdürlüğünde gir. Tercihler okulda giriliyorsa veli tercih formunu doldurup imzalar.
• Önce yerel yerleştirme ekranını, sonra sınavla öğrenci alan okullar ekranını, istersen pansiyonlu okullar ekranını doldur.
• Tercihlerin okul müdürlüğünce onaylanmasını sağla; tercih ancak onaylandığında tamamlanmış sayılır. Okul, onaylanan tercihlerin çıktısının bir nüshasını imza karşılığı veliye verir.
• Düzeltmeyi onaydan önce yap. Onaydan sonra değişiklik ya da iptal için tercih süresi içinde okula başvurman gerekir.

2026'da tercihler 13 Temmuz'da başladı; son gün önce 24 Temmuz olarak açıklandı, sonra 27 Temmuz 17.00'ye uzatıldı. Onay okul üzerinden yürüdüğü için son güne kalan tercih hem seni hem okulu sıkıştırır.

Yerleştirmeden sonra: nakil dönemleri

Yerleştirme sonuçları açıklandıktan sonra iki nakil dönemi gelir. 2026'daki akış şöyleydi:

Nakil kuralları:

• Her nakil döneminde sınavla öğrenci alan okullardan, yerel yerleştirme okullarından ve pansiyonlu okullardan en fazla 3'er okul tercih edilebilir.
• İlk yerleştirmede bir tercihine yerleşen öğrenci, nakilde kayıt alanı ve okul türü kısıtına bağlı değildir.
• Hiçbir okula yerleşemeyen öğrenci nakilde ilk 2 tercihini kayıt alanından yapmak zorundadır; toplam en fazla 3 okul ve aynı türden en fazla 2 okul seçebilir.
• Nakil döneminde bir tercihine yerleşen öğrenci, önceki yerleştiği okulun hakkından vazgeçmiş sayılır.

Son madde nakil listesinin de bir istek listesi olduğunu gösterir: oraya yalnızca, şu an yerleştiğin okuldan gerçekten daha çok istediğin okulları yaz. Boş kontenjanlar 5 Ağustos'ta ilan edildiği için nakil tercihini o listeye bakarak yapmak gerekir.

Pansiyonlu bir okula yerleştiysen yatılılık için ayrıca başvuru yapılır. 2026'da yatılılık başvuruları 31 Ağustos – 3 Eylül arasında okullarca alındı, sonuçlar 4 Eylül'de açıklandı.

Sık yapılan tercih hataları

MEB'in 2026'da öğrenciler ve veliler için yayımladığı tercih süreci kılavuzu şu hataları öne çıkarıyor:

• Yalnızca puana bakmak, yüzdelik dilimi dikkate almamak
• Listeyi yalnızca en çok istenen okullardan ya da yalnızca "garanti" okullardan kurmak
• Tercihleri istek sırasına göre dizmemek
• Ulaşımı, yabancı dil imkânlarını ve okul iklimini araştırmamak
• Tercih işlemini son güne bırakmak

Bunlara bir tane de biz ekleyelim: yerel listeyi "nasılsa sınavla bir yere girerim" diyerek özensiz doldurmak. Merkezî tercihlerin tutmadığında yerel listen devreye girer.

8. sınıftayken şimdiden ne yapabilirsin?

Tercih dönemi temmuzda gelir, ama bu kararın hazırlığı bugünden başlayabilir:

• Okul notlarını ve devamsızlığını ihmal etme; OBP ve devamsızlık yerel yerleştirmede ölçüt, merkezî yerleştirmede eşitlik bozucudur.
• İlgilendiğin okulların son yıllardaki taban dilimlerini bir tabloya yaz ve okullar hakkında bilgi topla.
• Deneme sonuçlarındaki dilimini izle, ama onu LGS dilimi gibi okuma. LGS sayfasındaki denemelerde netlerini girip karnende eğilimini izlemek, hedef aralığını kabaca görmeni sağlar.
• Netlerinin hangi puana karşılık gelebileceğini LGS puan hesaplama aracıyla görebilirsin; tercih kararını ise puana değil dilime göre ver.

Sınava kadar ayları nasıl planlayacağını 8. sınıf LGS çalışma planında anlattık.