TYT matematik nereden başlanır? Konu sırası ve haftalık plan

Güncelleme:

TYT Temel Matematik'e en temelden, yani sayılar ve dört işlemle başlayan konulardan başlamalısın. Problemler, oran-orantı ve geometri bu temelin üstüne kurulur; temeli eksik bırakıp problemlere geçmek, her problemde aynı işlem hatalarıyla karşılaşmak demektir. Ama "en baştan başlamak" herkes için aynı şey değildir: başlangıç noktanı konu listesi değil, eksiklerinin nerede olduğu belirler.

TYT Temel Matematik testinde neler var?

TYT'deki Temel Matematik testi 40 sorudur ve geometri soruları da bu testin içindedir. YÖK, YKS'yi tanıttığı 2017 tarihli sıkça sorulan sorular metninde TYT sorularının MEB'in ortak müfredatından seçileceğini, Temel Matematik testinin de temel matematik kavramlarını kullanma, bu kavramlarla işlem yapma ve temel matematiksel ilişkilerden yararlanarak soyut işlemler yapma becerilerini ölçeceğini belirtmişti.

Konu dağılımı yıldan yıla değişir ve ÖSYM bunu önceden ilan etmez. Yine de son yıllarda genel bir eğilim göze çarpar: 40 sorunun büyük kısmı matematik, geometri ise genelde testin beşte biri ile dörtte biri arasında bir pay alıyor. Matematik kısmındaki en kalabalık grup da problemler. Sayı, kesir, yaş, işçi, hareket, yüzde, karışım ve grafik problemleri birlikte düşünüldüğünde, problem çözme becerisi testin sonucunu en çok etkileyen bölümdür.

Bir not: MEB Bakanı'nın 4 Ekim 2026'daki açıklamasına göre YKS'nin sistemi değişmeyecek, ama bu yıl 11. sınıfta olan öğrenciler için sorular yeni müfredattan gelecek. 11. sınıftaysan konu adları ve sırası okul programında farklılaşabilir; ayrıntılar için Maarif Modeli ve YKS yazısına bak. Aşağıdaki konu listesi, 31 Ekim 2026 itibarıyla yaygın kullanılan TYT konu listesine göredir.

Önce nerede olduğunu belirle

Planı kurmadan önce iki şeye bak. Birincisi, son çözdüğün bir genel denemenin Temel Matematik bölümü ya da süre tutarak çözdüğün 40 soruluk bir branş denemesi. Yanlış ve boşlarını konu adına göre say: hangi konularda hiç soru yapamadığın, hangilerinde yarım kaldığın görünür. Cevaplarını TYT cevap anahtarları sayfasında sanal optikle işaretlersen yanlışların soru soru önüne gelir.

İkincisi, işlem rahatlığın. Kesirleri sadeleştirmek, bir sayının yüzdesini hesaplamak, üslü bir ifadeyi düzenlemek, birinci dereceden bir denklemi çözmek gibi işlemleri kağıt kalemle hızlı ve hatasız yapabiliyor musun? Bunlar yavaşsa ya da sık hata veriyorsa, ne kadar konu bilirsen bil problemlerde ve geometride süre yetmez. Bu durumda planın ilk iki haftasında konu çalışmasının yanına her gün kısa bir işlem pratiği ekle.

Bu iki bakışın sonunda kendini yazının sonundaki seviye tablosunda bir satıra yerleştir; plan o satırdaki öncelikten başlar.

Konu bağımlılıkları: hangi konu neyi gerektirir?

TYT matematiğinde konular birbirine zincirle bağlıdır. Bir konuda takılıyorsan sorun çoğu zaman o konuda değil, bir önceki halkadadır. Aşağıdaki tablo bu zinciri gösterir:

KonuÖnce bilmen gerekenlerDoğrudan kullanıldığı yerler
Temel kavramlar (sayı kümeleri, tek-çift, asal ve ardışık sayılar)Dört işlemBütün konular
Sayı basamaklarıTemel kavramlarBölünebilme, sayı problemleri
Bölme ve bölünebilmeSayı basamaklarıAsal çarpanlar, EBOB-EKOK
Asal çarpanlar, EBOB-EKOKBölünebilmeKesirler, tekrar eden olay problemleri
Rasyonel ve ondalık sayılarEBOB-EKOK (payda eşitleme)Oran-orantı, yüzde, kesir problemleri
Basit eşitsizlikler, mutlak değerRasyonel sayılarAralık ve en büyük-en küçük değer soruları
Üslü ve köklü sayılarÇarpma ve bölmeÇarpanlara ayırma, dik üçgen ve Pisagor
Çarpanlara ayırmaÜslü sayılarSadeleştirme, denklemler, polinomlar
Birinci dereceden denklemlerRasyonel sayılarBütün problem türleri
Oran-orantıRasyonel sayılar, denklemlerYüzde, karışım, hareket ve işçi problemleri, benzerlik
KümelerTemel kavramlarSayma ve olasılık
FonksiyonlarDenklemlerPolinomlar, grafik problemleri
Permütasyon ve kombinasyonÇarpma kuralıyla saymaOlasılık
OlasılıkSayma, kümeler, kesirlerOlasılık problemleri
Veri ve istatistikKesirler, ortalamaGrafik ve tablo problemleri
Geometri (üçgenler ve sonrası)Denklemler, oran-orantı, köklü sayılarAnalitik geometri, katı cisimler

Tablonun pratik anlamı şudur: oran-orantıyı anlamadan yüzde ve karışım problemlerine, köklü sayıları oturtmadan dik üçgene geçme. Bir konuda üst üste yanlış yapıyorsan ortadaki sütuna bak ve önce oradaki konuyu kontrol et. Mantık gibi zincire sıkı bağlı olmayan konular ise programın uygun bir boşluğuna yerleştirilebilir.

Konu sırası: 12 haftalık bir başlangıç planı

Temelden başlayan bir öğrenci için konuları üç paralel kolda ilerletmek iyi işler: sayılar ve cebir, problemler, geometri. Problemler denklemler oturduktan sonra başlar; geometri ise açılarla başlayıp cebirin bir adım gerisinden gelir.

HaftaSayılar ve cebirProblemlerGeometri
1Temel kavramlar, sayı basamakları——
2Bölünebilme, asal çarpanlar, EBOB-EKOK——
3Rasyonel ve ondalık sayılar, basit eşitsizlikler—Doğruda ve üçgende açılar
4Mutlak değer, üslü ve köklü sayılar—Açı-kenar bağıntıları
5Çarpanlara ayırma, birinci dereceden denklemlerSayı ve kesir problemleriDik üçgen ve Pisagor
6Oran-orantıYaş, işçi ve havuz problemleriÖzel üçgenler, üçgende alan
7Kümeler, mantıkHareket problemleriBenzerlik
8FonksiyonlarYüzde, kâr-zarar, karışımAçıortay, kenarortay
9Permütasyon, kombinasyonGrafik ve tablo problemleriDörtgenler, çokgenler
10Olasılık, veri ve istatistikRutin olmayan problemlerÇember ve daire
11Polinomlar ve kalan eksiklerKarma problem setleriAnalitik geometri
12Genel tekrarKarma problem setleriKatı cisimler

Bu sıra temeli zayıf olan biri içindir. Bazı konuları zaten biliyorsan o haftaları kısa bir test ve tekrarla geç; kazandığın zamanı problemlere ver. 12 hafta bir başlangıç dönemidir: konular bittikten sonra karma tekrar ve deneme dönemi gelir. Sayısal ya da eşit ağırlık hedefliyorsan AYT Matematik'in bu temelin üstüne nasıl kurulacağını AYT matematik çalışma planı yazısında bulabilirsin.

Problemler: TYT matematiğinin kilit bölümü

Problemler hem çok soru getirir hem de önceki konuların hepsini kullanır: kesirler, oran-orantı, denklem kurma. Bu yüzden problemde yaşadığın sorun çoğu zaman problemin kendisinde değil, denklem kurmadadır. Her problemde aynı dört adımı izlemek bu becerinin temelini oluşturur:

  • Bilinmeyeni seç. Çoğu zaman sorulan şeye ya da en küçük parçaya x demek işlemi kısaltır.
  • Verileri tek tek denkleme çevir. Her cümleyi bir eşitlik ya da ilişki olarak yaz.
  • Çöz. İşlemleri düzenli yaz ki kontrol ederken aradığını bulabilesin.
  • Sonucu soruya geri koy. Yaş negatif mi çıktı, işçi sayısı kesirli mi? Mantıksız bir sonuç, kurulan denklemde hata olduğunu gösterir.

Problem türlerinin her birinin bir anahtar ilişkisi ve bir tipik hatası vardır:

Problem türüAnahtar ilişkiTipik hata
Sayı ve kesirBütüne x de, parçaları kesirle yazKalanın kesrini bütünün kesri sanmak
Yaşİki kişinin yaş farkı hiç değişmez; t yıl sonra herkes t yaş büyürYalnızca bir kişinin yaşına t eklemek
İşçi ve havuzBirlikte çalışmada hızlar toplanır: 1/a + 1/bSüreleri toplamak
HareketYol = hız × zaman; karşılıklı harekette hızlar toplanır, aynı yönde farkı alınırDakika ile saati karıştırmak
Yüzde, kâr-zararYüzde başlangıç değerine göredir; art arda değişimler çarpılırKârı satış fiyatı üzerinden hesaplamak
KarışımSaf madde miktarı = oran × toplam miktarOranların ortalamasını doğrudan almak
Grafik ve tabloEksenleri, birimleri ve ölçeği önce okuGrafiği okumadan şıklara geçmek

Üç kısa örnek bu ilişkilerin nasıl kullanıldığını gösterir:

  • Yaş: Bir annenin yaşı kızının yaşının 3 katıdır; 10 yıl sonra 2 katı olacaktır. Kızın yaşına x dersen 3x + 10 = 2 × (x + 10), buradan x = 10 bulunur. Kontrol: bugün 10 ve 30, on yıl sonra 20 ve 40.
  • Havuz: A musluğu boş bir havuzu 6 saatte, B musluğu 3 saatte dolduruyor. Birlikte bir saatte havuzun 1/6 + 1/3 = 1/2'sini doldururlar; havuz 2 saatte dolar.
  • Karışım: Tuz oranı yüzde 20 olan 30 kilogram tuzlu suya 10 kilogram saf su ekleniyor. Tuz miktarı 0,2 × 30 = 6 kilogram, yeni toplam 40 kilogramdır; yeni oran 6 ÷ 40 = yüzde 15 olur.

Her türü başlangıçta ayrı bir hafta boyunca çalışmak iyidir, ama sınavda türler karışık gelir. Bu yüzden her yeni türden sonra önceki türleri de içeren karma setlere dön; hangi ilişkiyi kullanacağını soruyu okuyarak seçmek ayrı bir beceridir.

Geometriye ne zaman başlamalı?

Geometriyi en sona bırakmak yaygın bir hatadır. Testteki payı küçümsenmeyecek kadar büyüktür ve geometri konuları birbirine sıkı bağlıdır: açıları bilmeden üçgene, üçgeni bilmeden dörtgene geçemezsin. Bu yüzden geometriyi temel cebirle aynı dönemde, haftada iki oturumla başlatmak en rahat yoldur.

Sıra açılarla başlar, üçgenlerle devam eder. Dik üçgen ve Pisagor için köklü sayıları, benzerlik için oran-orantıyı bilmen gerekir; plandaki geometri haftalarının cebirin bir adım gerisinden gelmesinin nedeni budur. Her geometri sorusunda şekli kendin çizmek, verileri şeklin üstüne yazmak ve soruda verilmeyen ama şekilden çıkan bilgileri (eşit açılar, paralellik, dik açı) işaretlemek çözümün yarısıdır.

Örnek bir hafta

Okula devam eden ve TYT matematiğine haftada yaklaşık 7 saat ayırabilen bir öğrenci için bir hafta şöyle görünebilir:

GünSüreNe yapılır
Pazartesi75 dkYeni konu: kısa konu tekrarı ve 20 temel soru
Salı60 dkAynı konu: 30–40 soru, yanlışları ayır
Çarşamba60 dkProblemler: haftanın türü, 20–25 soru
Perşembe60 dkGeometri: konu ve 15–20 soru
Cuma45 dkKarma tekrar: geçmiş haftaların konularından 20 soru
Cumartesi60 dkTemel Matematik branş denemesi ya da genel deneme
Pazar45 dkHata defteri tekrarı ve haftanın değerlendirmesi

Cuma günündeki karma tekrar küçük görünür ama önemlidir: dört hafta önce çalıştığın konuyu unutmamanın yolu, ona ara ara geri dönmektir. Yanlışlarını kaydetmenin düzenli bir yolunu hata defteri yazısında, cumartesi branşının süre hedeflerini branş denemesi yazısında bulabilirsin. Bütün derslerin aylara yayıldığı genel takvim için 12. sınıf YKS planına bakabilirsin.

Seviye seviye hedefler

Temel Matematik netin nerede olursa olsun, bir sonraki adım bellidir. Aşağıdaki tablo genel bir yol haritasıdır; hedefler örnek niteliğindedir:

Şu anki Temel Matematik netiÖncelikBir sonraki hedefDeneme kullanımı
0–10Temel kavramlar, işlem rahatlığı, denklemler15 netGenel denemede yalnızca bildiğin konuları çöz, gerisini boş bırak
10–20Oran-orantı, temel problem türleri, açılar ve üçgenler25 netİki haftada bir Temel Matematik branşı
20–30Bütün problem türleri, olasılık, geometrinin kalanı30–32 netHaftalık branş; süreli ve süresiz net farkını izle
30 ve üzeriRutin olmayan sorular, işlem hatası, süre35 net ve üzeriHata analizi ve süre planı

Seviyeler arasındaki farkın puan karşılığı da büyüktür. Sitenin puan hesaplayıcısındaki 2025 katsayılarına göre 1 Temel Matematik neti TYT puanında yaklaşık 3,28 puan eder; yani 10 netlik bir artış TYT puanına yaklaşık 33 puan ekler. Bu değerler tahminidir; gerçek puan o yılın aday dağılımına göre değişir. Kendi netlerinle görmek için puan hesaplama sayfasını kullanabilirsin.

Alt seviyelerde öncelik süre değil doğruluktur: 0–10 net aralığındaysan 40 sorunun hepsine yetişmeye çalışmak yerine bildiğin konulardaki soruları hatasız yapmak netini daha hızlı artırır. 30 netin üstünde ise kazanç çoğu zaman yeni konudan değil, işlem hatalarını ve süre kaybını azaltmaktan gelir; bu aşamada TYT süre yönetimi yazısındaki turlama yöntemi işe yarar.

Başlangıçta en sık yapılan hatalar

  • Problemlerle ya da zor geometriyle başlamak. Temel konular eksikken problem çözmeye çalışmak, her soruda aynı işlem hatalarıyla boğuşmaktır.
  • Yalnızca konu anlatımı izlemek. Anlatım konuyu tanıdık kılar ama soru çözmeden kalıcı olmaz. Konu anlatımına ayırdığın sürenin en az iki katını soru çözmeye ayır.
  • Hep aynı zorlukta soru çözmek. Kolay testlerde yüksek doğruluk iyi hissettirir; konu oturduğunda orta ve zor sorulara geçmek gerekir.
  • İşlem hızını ihmal etmek. Sınavda hesap makinesi kullanılamaz; günlük çalışmada da işlemleri kağıt kalemle yap.
  • Konu bitmeden deneme sayısını artırmak. Bilmediğin konularla dolu bir denemede düşük net görmek moral bozar ve yeni bir şey öğretmez.
  • Geometriyi sona bırakmak. Son aylara sıkışan geometri, birbirine bağlı konuların aceleyle geçilmesine yol açar.

Sık sorulan sorular

TYT matematiğe hangi konudan başlamalıyım?

Temel kavramlar ve sayı basamaklarıyla başla; bölünebilme, EBOB-EKOK, rasyonel sayılar ve denklemler bunları izler. Problemlere ve geometriye bu temel oturduktan sonra geçmek daha verimlidir.

TYT Temel Matematik'te kaç soru var?

Temel Matematik testi 40 sorudur ve geometri soruları da bu 40 sorunun içindedir. Konuların soru dağılımı yıldan yıla değişir.

Sıfırdan TYT matematik ne kadar sürede biter?

Haftada 7 saat civarında düzenli çalışan bir öğrenci temel konuları yaklaşık 12 haftada bir kez geçebilir; ardından karma tekrar ve deneme dönemi gelir. Süre başlangıç seviyene ve ayırabildiğin zamana göre değişir.

Geometriye ne zaman başlamalıyım?

Temel cebirle aynı dönemde, haftada iki oturumla başlamak rahat bir yoldur. Dik üçgenden önce köklü sayıları, benzerlikten önce oran-orantıyı bildiğinden emin ol.

Problemlerde neden hep takılıyorum?

Çoğu zaman sorun problemin kendisinde değil; denklem kurmada, kesirlerde ya da oran-orantıdadır. Bilinmeyeni seçip her cümleyi bir eşitliğe çevirme alışkanlığı ve karma problem setleri bu sorunu azaltır.