TYT matematik nereden başlanır? Konu sırası ve haftalık plan
Güncelleme:
TYT Temel Matematik'e en temelden, yani sayılar ve dört işlemle başlayan konulardan başlamalısın. Problemler, oran-orantı ve geometri bu temelin üstüne kurulur; temeli eksik bırakıp problemlere geçmek, her problemde aynı işlem hatalarıyla karşılaşmak demektir. Ama "en baştan başlamak" herkes için aynı şey değildir: başlangıç noktanı konu listesi değil, eksiklerinin nerede olduğu belirler.
TYT Temel Matematik testinde neler var?
TYT'deki Temel Matematik testi 40 sorudur ve geometri soruları da bu testin içindedir. YÖK, YKS'yi tanıttığı 2017 tarihli sıkça sorulan sorular metninde TYT sorularının MEB'in ortak müfredatından seçileceğini, Temel Matematik testinin de temel matematik kavramlarını kullanma, bu kavramlarla işlem yapma ve temel matematiksel ilişkilerden yararlanarak soyut işlemler yapma becerilerini ölçeceğini belirtmişti.
Konu dağılımı yıldan yıla değişir ve ÖSYM bunu önceden ilan etmez. Yine de son yıllarda genel bir eğilim göze çarpar: 40 sorunun büyük kısmı matematik, geometri ise genelde testin beşte biri ile dörtte biri arasında bir pay alıyor. Matematik kısmındaki en kalabalık grup da problemler. Sayı, kesir, yaş, işçi, hareket, yüzde, karışım ve grafik problemleri birlikte düşünüldüğünde, problem çözme becerisi testin sonucunu en çok etkileyen bölümdür.
Bir not: MEB Bakanı'nın 4 Ekim 2026'daki açıklamasına göre YKS'nin sistemi değişmeyecek, ama bu yıl 11. sınıfta olan öğrenciler için sorular yeni müfredattan gelecek. 11. sınıftaysan konu adları ve sırası okul programında farklılaşabilir; ayrıntılar için Maarif Modeli ve YKS yazısına bak. Aşağıdaki konu listesi, 31 Ekim 2026 itibarıyla yaygın kullanılan TYT konu listesine göredir.
Önce nerede olduğunu belirle
Planı kurmadan önce iki şeye bak. Birincisi, son çözdüğün bir genel denemenin Temel Matematik bölümü ya da süre tutarak çözdüğün 40 soruluk bir branş denemesi. Yanlış ve boşlarını konu adına göre say: hangi konularda hiç soru yapamadığın, hangilerinde yarım kaldığın görünür. Cevaplarını TYT cevap anahtarları sayfasında sanal optikle işaretlersen yanlışların soru soru önüne gelir.
İkincisi, işlem rahatlığın. Kesirleri sadeleştirmek, bir sayının yüzdesini hesaplamak, üslü bir ifadeyi düzenlemek, birinci dereceden bir denklemi çözmek gibi işlemleri kağıt kalemle hızlı ve hatasız yapabiliyor musun? Bunlar yavaşsa ya da sık hata veriyorsa, ne kadar konu bilirsen bil problemlerde ve geometride süre yetmez. Bu durumda planın ilk iki haftasında konu çalışmasının yanına her gün kısa bir işlem pratiği ekle.
Bu iki bakışın sonunda kendini yazının sonundaki seviye tablosunda bir satıra yerleştir; plan o satırdaki öncelikten başlar.
Konu bağımlılıkları: hangi konu neyi gerektirir?
TYT matematiğinde konular birbirine zincirle bağlıdır. Bir konuda takılıyorsan sorun çoğu zaman o konuda değil, bir önceki halkadadır. Aşağıdaki tablo bu zinciri gösterir:
| Konu | Önce bilmen gerekenler | Doğrudan kullanıldığı yerler |
|---|---|---|
| Temel kavramlar (sayı kümeleri, tek-çift, asal ve ardışık sayılar) | Dört işlem | Bütün konular |
| Sayı basamakları | Temel kavramlar | Bölünebilme, sayı problemleri |
| Bölme ve bölünebilme | Sayı basamakları | Asal çarpanlar, EBOB-EKOK |
| Asal çarpanlar, EBOB-EKOK | Bölünebilme | Kesirler, tekrar eden olay problemleri |
| Rasyonel ve ondalık sayılar | EBOB-EKOK (payda eşitleme) | Oran-orantı, yüzde, kesir problemleri |
| Basit eşitsizlikler, mutlak değer | Rasyonel sayılar | Aralık ve en büyük-en küçük değer soruları |
| Üslü ve köklü sayılar | Çarpma ve bölme | Çarpanlara ayırma, dik üçgen ve Pisagor |
| Çarpanlara ayırma | Üslü sayılar | Sadeleştirme, denklemler, polinomlar |
| Birinci dereceden denklemler | Rasyonel sayılar | Bütün problem türleri |
| Oran-orantı | Rasyonel sayılar, denklemler | Yüzde, karışım, hareket ve işçi problemleri, benzerlik |
| Kümeler | Temel kavramlar | Sayma ve olasılık |
| Fonksiyonlar | Denklemler | Polinomlar, grafik problemleri |
| Permütasyon ve kombinasyon | Çarpma kuralıyla sayma | Olasılık |
| Olasılık | Sayma, kümeler, kesirler | Olasılık problemleri |
| Veri ve istatistik | Kesirler, ortalama | Grafik ve tablo problemleri |
| Geometri (üçgenler ve sonrası) | Denklemler, oran-orantı, köklü sayılar | Analitik geometri, katı cisimler |
Tablonun pratik anlamı şudur: oran-orantıyı anlamadan yüzde ve karışım problemlerine, köklü sayıları oturtmadan dik üçgene geçme. Bir konuda üst üste yanlış yapıyorsan ortadaki sütuna bak ve önce oradaki konuyu kontrol et. Mantık gibi zincire sıkı bağlı olmayan konular ise programın uygun bir boşluğuna yerleştirilebilir.
Konu sırası: 12 haftalık bir başlangıç planı
Temelden başlayan bir öğrenci için konuları üç paralel kolda ilerletmek iyi işler: sayılar ve cebir, problemler, geometri. Problemler denklemler oturduktan sonra başlar; geometri ise açılarla başlayıp cebirin bir adım gerisinden gelir.
| Hafta | Sayılar ve cebir | Problemler | Geometri |
|---|---|---|---|
| 1 | Temel kavramlar, sayı basamakları | — | — |
| 2 | Bölünebilme, asal çarpanlar, EBOB-EKOK | — | — |
| 3 | Rasyonel ve ondalık sayılar, basit eşitsizlikler | — | Doğruda ve üçgende açılar |
| 4 | Mutlak değer, üslü ve köklü sayılar | — | Açı-kenar bağıntıları |
| 5 | Çarpanlara ayırma, birinci dereceden denklemler | Sayı ve kesir problemleri | Dik üçgen ve Pisagor |
| 6 | Oran-orantı | Yaş, işçi ve havuz problemleri | Özel üçgenler, üçgende alan |
| 7 | Kümeler, mantık | Hareket problemleri | Benzerlik |
| 8 | Fonksiyonlar | Yüzde, kâr-zarar, karışım | Açıortay, kenarortay |
| 9 | Permütasyon, kombinasyon | Grafik ve tablo problemleri | Dörtgenler, çokgenler |
| 10 | Olasılık, veri ve istatistik | Rutin olmayan problemler | Çember ve daire |
| 11 | Polinomlar ve kalan eksikler | Karma problem setleri | Analitik geometri |
| 12 | Genel tekrar | Karma problem setleri | Katı cisimler |
Bu sıra temeli zayıf olan biri içindir. Bazı konuları zaten biliyorsan o haftaları kısa bir test ve tekrarla geç; kazandığın zamanı problemlere ver. 12 hafta bir başlangıç dönemidir: konular bittikten sonra karma tekrar ve deneme dönemi gelir. Sayısal ya da eşit ağırlık hedefliyorsan AYT Matematik'in bu temelin üstüne nasıl kurulacağını AYT matematik çalışma planı yazısında bulabilirsin.
Problemler: TYT matematiğinin kilit bölümü
Problemler hem çok soru getirir hem de önceki konuların hepsini kullanır: kesirler, oran-orantı, denklem kurma. Bu yüzden problemde yaşadığın sorun çoğu zaman problemin kendisinde değil, denklem kurmadadır. Her problemde aynı dört adımı izlemek bu becerinin temelini oluşturur:
- Bilinmeyeni seç. Çoğu zaman sorulan şeye ya da en küçük parçaya x demek işlemi kısaltır.
- Verileri tek tek denkleme çevir. Her cümleyi bir eşitlik ya da ilişki olarak yaz.
- Çöz. İşlemleri düzenli yaz ki kontrol ederken aradığını bulabilesin.
- Sonucu soruya geri koy. Yaş negatif mi çıktı, işçi sayısı kesirli mi? Mantıksız bir sonuç, kurulan denklemde hata olduğunu gösterir.
Problem türlerinin her birinin bir anahtar ilişkisi ve bir tipik hatası vardır:
| Problem türü | Anahtar ilişki | Tipik hata |
|---|---|---|
| Sayı ve kesir | Bütüne x de, parçaları kesirle yaz | Kalanın kesrini bütünün kesri sanmak |
| Yaş | İki kişinin yaş farkı hiç değişmez; t yıl sonra herkes t yaş büyür | Yalnızca bir kişinin yaşına t eklemek |
| İşçi ve havuz | Birlikte çalışmada hızlar toplanır: 1/a + 1/b | Süreleri toplamak |
| Hareket | Yol = hız × zaman; karşılıklı harekette hızlar toplanır, aynı yönde farkı alınır | Dakika ile saati karıştırmak |
| Yüzde, kâr-zarar | Yüzde başlangıç değerine göredir; art arda değişimler çarpılır | Kârı satış fiyatı üzerinden hesaplamak |
| Karışım | Saf madde miktarı = oran × toplam miktar | Oranların ortalamasını doğrudan almak |
| Grafik ve tablo | Eksenleri, birimleri ve ölçeği önce oku | Grafiği okumadan şıklara geçmek |
Üç kısa örnek bu ilişkilerin nasıl kullanıldığını gösterir:
- Yaş: Bir annenin yaşı kızının yaşının 3 katıdır; 10 yıl sonra 2 katı olacaktır. Kızın yaşına x dersen 3x + 10 = 2 × (x + 10), buradan x = 10 bulunur. Kontrol: bugün 10 ve 30, on yıl sonra 20 ve 40.
- Havuz: A musluğu boş bir havuzu 6 saatte, B musluğu 3 saatte dolduruyor. Birlikte bir saatte havuzun 1/6 + 1/3 = 1/2'sini doldururlar; havuz 2 saatte dolar.
- Karışım: Tuz oranı yüzde 20 olan 30 kilogram tuzlu suya 10 kilogram saf su ekleniyor. Tuz miktarı 0,2 × 30 = 6 kilogram, yeni toplam 40 kilogramdır; yeni oran 6 ÷ 40 = yüzde 15 olur.
Her türü başlangıçta ayrı bir hafta boyunca çalışmak iyidir, ama sınavda türler karışık gelir. Bu yüzden her yeni türden sonra önceki türleri de içeren karma setlere dön; hangi ilişkiyi kullanacağını soruyu okuyarak seçmek ayrı bir beceridir.
Geometriye ne zaman başlamalı?
Geometriyi en sona bırakmak yaygın bir hatadır. Testteki payı küçümsenmeyecek kadar büyüktür ve geometri konuları birbirine sıkı bağlıdır: açıları bilmeden üçgene, üçgeni bilmeden dörtgene geçemezsin. Bu yüzden geometriyi temel cebirle aynı dönemde, haftada iki oturumla başlatmak en rahat yoldur.
Sıra açılarla başlar, üçgenlerle devam eder. Dik üçgen ve Pisagor için köklü sayıları, benzerlik için oran-orantıyı bilmen gerekir; plandaki geometri haftalarının cebirin bir adım gerisinden gelmesinin nedeni budur. Her geometri sorusunda şekli kendin çizmek, verileri şeklin üstüne yazmak ve soruda verilmeyen ama şekilden çıkan bilgileri (eşit açılar, paralellik, dik açı) işaretlemek çözümün yarısıdır.
Örnek bir hafta
Okula devam eden ve TYT matematiğine haftada yaklaşık 7 saat ayırabilen bir öğrenci için bir hafta şöyle görünebilir:
| Gün | Süre | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Pazartesi | 75 dk | Yeni konu: kısa konu tekrarı ve 20 temel soru |
| Salı | 60 dk | Aynı konu: 30–40 soru, yanlışları ayır |
| Çarşamba | 60 dk | Problemler: haftanın türü, 20–25 soru |
| Perşembe | 60 dk | Geometri: konu ve 15–20 soru |
| Cuma | 45 dk | Karma tekrar: geçmiş haftaların konularından 20 soru |
| Cumartesi | 60 dk | Temel Matematik branş denemesi ya da genel deneme |
| Pazar | 45 dk | Hata defteri tekrarı ve haftanın değerlendirmesi |
Cuma günündeki karma tekrar küçük görünür ama önemlidir: dört hafta önce çalıştığın konuyu unutmamanın yolu, ona ara ara geri dönmektir. Yanlışlarını kaydetmenin düzenli bir yolunu hata defteri yazısında, cumartesi branşının süre hedeflerini branş denemesi yazısında bulabilirsin. Bütün derslerin aylara yayıldığı genel takvim için 12. sınıf YKS planına bakabilirsin.
Seviye seviye hedefler
Temel Matematik netin nerede olursa olsun, bir sonraki adım bellidir. Aşağıdaki tablo genel bir yol haritasıdır; hedefler örnek niteliğindedir:
| Şu anki Temel Matematik neti | Öncelik | Bir sonraki hedef | Deneme kullanımı |
|---|---|---|---|
| 0–10 | Temel kavramlar, işlem rahatlığı, denklemler | 15 net | Genel denemede yalnızca bildiğin konuları çöz, gerisini boş bırak |
| 10–20 | Oran-orantı, temel problem türleri, açılar ve üçgenler | 25 net | İki haftada bir Temel Matematik branşı |
| 20–30 | Bütün problem türleri, olasılık, geometrinin kalanı | 30–32 net | Haftalık branş; süreli ve süresiz net farkını izle |
| 30 ve üzeri | Rutin olmayan sorular, işlem hatası, süre | 35 net ve üzeri | Hata analizi ve süre planı |
Seviyeler arasındaki farkın puan karşılığı da büyüktür. Sitenin puan hesaplayıcısındaki 2025 katsayılarına göre 1 Temel Matematik neti TYT puanında yaklaşık 3,28 puan eder; yani 10 netlik bir artış TYT puanına yaklaşık 33 puan ekler. Bu değerler tahminidir; gerçek puan o yılın aday dağılımına göre değişir. Kendi netlerinle görmek için puan hesaplama sayfasını kullanabilirsin.
Alt seviyelerde öncelik süre değil doğruluktur: 0–10 net aralığındaysan 40 sorunun hepsine yetişmeye çalışmak yerine bildiğin konulardaki soruları hatasız yapmak netini daha hızlı artırır. 30 netin üstünde ise kazanç çoğu zaman yeni konudan değil, işlem hatalarını ve süre kaybını azaltmaktan gelir; bu aşamada TYT süre yönetimi yazısındaki turlama yöntemi işe yarar.
Başlangıçta en sık yapılan hatalar
- Problemlerle ya da zor geometriyle başlamak. Temel konular eksikken problem çözmeye çalışmak, her soruda aynı işlem hatalarıyla boğuşmaktır.
- Yalnızca konu anlatımı izlemek. Anlatım konuyu tanıdık kılar ama soru çözmeden kalıcı olmaz. Konu anlatımına ayırdığın sürenin en az iki katını soru çözmeye ayır.
- Hep aynı zorlukta soru çözmek. Kolay testlerde yüksek doğruluk iyi hissettirir; konu oturduğunda orta ve zor sorulara geçmek gerekir.
- İşlem hızını ihmal etmek. Sınavda hesap makinesi kullanılamaz; günlük çalışmada da işlemleri kağıt kalemle yap.
- Konu bitmeden deneme sayısını artırmak. Bilmediğin konularla dolu bir denemede düşük net görmek moral bozar ve yeni bir şey öğretmez.
- Geometriyi sona bırakmak. Son aylara sıkışan geometri, birbirine bağlı konuların aceleyle geçilmesine yol açar.
Sık sorulan sorular
TYT matematiğe hangi konudan başlamalıyım?
Temel kavramlar ve sayı basamaklarıyla başla; bölünebilme, EBOB-EKOK, rasyonel sayılar ve denklemler bunları izler. Problemlere ve geometriye bu temel oturduktan sonra geçmek daha verimlidir.
TYT Temel Matematik'te kaç soru var?
Temel Matematik testi 40 sorudur ve geometri soruları da bu 40 sorunun içindedir. Konuların soru dağılımı yıldan yıla değişir.
Sıfırdan TYT matematik ne kadar sürede biter?
Haftada 7 saat civarında düzenli çalışan bir öğrenci temel konuları yaklaşık 12 haftada bir kez geçebilir; ardından karma tekrar ve deneme dönemi gelir. Süre başlangıç seviyene ve ayırabildiğin zamana göre değişir.
Geometriye ne zaman başlamalıyım?
Temel cebirle aynı dönemde, haftada iki oturumla başlamak rahat bir yoldur. Dik üçgenden önce köklü sayıları, benzerlikten önce oran-orantıyı bildiğinden emin ol.
Problemlerde neden hep takılıyorum?
Çoğu zaman sorun problemin kendisinde değil; denklem kurmada, kesirlerde ya da oran-orantıdadır. Bilinmeyeni seçip her cümleyi bir eşitliğe çevirme alışkanlığı ve karma problem setleri bu sorunu azaltır.