A ve B kitapçığı neden farklı? Doğru cevap anahtarını seçmek

Güncelleme: 20 Ekim 2026

Türkiye geneli denemelerde sorular genellikle iki ya da daha fazla kitapçıkta basılır. Sorular aynıdır ama sıraları ya da şıkların yerleri farklıdır. Her kitapçığın kendi cevap anahtarı vardır ve netini yalnızca kendi kitapçığının anahtarıyla doğru hesaplayabilirsin.

A ve B kitapçığı neden var?

Kitapçıkların amacı kopya riskini azaltmaktır. Yan yana ya da arka arkaya oturan iki öğrenci farklı kitapçık aldığında, aynı numaradaki soru iki kitapçıkta farklı bir soru ya da farklı bir şık sırası olur. Birinin cevabına bakmak diğerine bir şey kazandırmaz.

Sorular aynı olduğu için hangi kitapçığı aldığın sonucunu etkilemez; A kitapçığı B'den kolay ya da zor değildir. Bu düzen sınav salonunda adaleti korur ama bir bedeli vardır: kendi kitapçığını bilmeden cevaplarını kontrol edemezsin. Bazı denemeler, özellikle bazı YDT denemeleri, tek kitapçıkla basılır. Bu durumda deneme sayfasında yalnızca bir anahtar görürsün ve seçim yapman gerekmez.

Kitapçık türünü nereden bilirsin?

• Soru kitapçığının kapağında ve genellikle her sayfanın üst köşesinde yazar.
• Optik formda işaretlediğin kitapçık türü alanında görünür.
• Kitapçığın yanında değilse ama cevaplarını bir yere not ettiysen, birkaç sorunun cevabını iki anahtarla da karşılaştır.

Karşılaştırmayı şöyle yap: ilk testin ilk on sorusuna verdiğin cevapları iki anahtarın yanına yaz. Kendi kitapçığının anahtarında eşleşme sayısı o testteki başarına yakın çıkar; diğer anahtarda ise on sorudan iki civarında, yani şans düzeyinde kalır. Örneğin A anahtarıyla 7, B anahtarıyla 2 eşleşme görüyorsan kitapçığın büyük ihtimalle A'dır. Fark küçükse, örneğin 4'e 3 gibi, birkaç soru daha ekle; tek bir testin ilk sorularında şans bazen yanıltabilir.

Yanlış anahtarla kontrol edersen ne olur?

Yanlış kitapçığın anahtarında aynı numaradaki soru başka bir sorudur; cevabınla eşleşmesi büyük ölçüde şansa kalır. Beş şıklı sorularda bu şans yaklaşık beşte birdir. Aşağıdaki tablo, 40 soruluk Türkçe testinde 30 doğru, 6 yanlış, 4 boş yapmış bir öğrencinin aynı cevaplarla iki farklı anahtardan aldığı sonucu gösteriyor. İkinci satır, rastgele eşleşmenin beşte bir olduğu varsayımıyla yaklaşık bir örnektir.

İşaretlediğin 36 cevabın yalnızca beşte biri kadarı şansla eşleşir; geri kalanı yanlış görünür. Her dört yanlış bir doğruyu götürdüğü için net sıfıra yakın, hatta eksiye düşer. Hesabın mantığını net rehberinde bulabilirsin.

Netin her zamankinden birden bire bu kadar düştüyse ilk bakman gereken şey kitapçık türüdür. Tüm testlerde aynı anda şans düzeyinde netler görüyorsan sorun büyük ihtimalle bilgide değil kitapçıktadır. Aynı tuzak elle kontrolde de vardır: anahtarı bir arkadaşından fotoğraf olarak aldıysan hangi kitapçığa ait olduğunu mutlaka sor.

Optik formda kitapçık alanı

Denemeyi uygulayan kurum optik formları okuturken her formu işaretlenen kitapçık türünün anahtarıyla değerlendirir. Kitapçık alanını boş bırakmak ya da yanlış işaretlemek, kurumun sonuç listesinde netinin olduğundan çok düşük görünmesine yol açabilir. Böyle bir durumda kendi netini bu sitede doğru kitapçıkla hesaplayabilir, resmi sonucun düzeltilmesi için denemeyi uygulayan kurumla görüşebilirsin.

Kurumun sonucunda netin beklenmedik derecede düşükse şu sırayla ilerle:

• Soru kitapçığının kapağındaki türü kontrol et.
• Sitede o kitapçığı seçip kitapçıkta işaretlediğin cevapları sanal optiğe gir.
• İki sonucu test test karşılaştır. Tüm testlerde şans düzeyinde net, kitapçık alanının hatalı okunduğunu düşündürür; yalnızca bir testte ve belli bir sorudan sonra başlayan fark ise satır kaymasına işaret eder.
• Sonucu kurumla paylaş; resmi düzeltme kararı onundur.

YKS'de de cevap kâğıdında doldurulması gereken alanlar vardır; neyin nasıl işaretleneceği cevap kâğıdının üzerinde ve ÖSYM'nin sınav kurallarında yazar. Denemelerde kitapçık alanını her seferinde doldurma alışkanlığı, sınav günü bu adımı atlamamanı sağlar. Optik formda sık yapılan diğer hatalar için optik form rehberine göz at.

Sitede kitapçıklar nasıl gösterilir?

Cevap anahtarları sayfasından denemene girdiğinde kitapçık seçimi en üstte yer alır. Birden fazla kitapçık varsa "A kitapçığı", "B kitapçığı" gibi düğmeler görürsün; tek kitapçık varsa yalnızca onun adı yazar.

• Anahtar görünümü: seçtiğin kitapçığın cevapları test test listelenir.
• Sanal optik: işaretlediğin cevaplar seçili kitapçığın anahtarıyla karşılaştırılır; "Kontrol et" dediğinde her sorunun doğru, yanlış ya da boş olduğu görünür.
• Sonuç: netinin yanında hangi kitapçıkla hesaplandığı yazar.
• Hızlı net: yalnızca doğru ve yanlış sayılarını giriyorsan da seçili kitapçık kaydına yazılır; sayılarını kendi kitapçığının anahtarıyla saydığından emin ol.
• İşaretlerin saklanması: her kitapçığın işaretleri tarayıcında ayrı tutulur. Yanlış kitapçıkla başladıysan doğru kitapçığa geçip cevaplarını orada işaretlemen gerekir; önceki işaretler kendi yerinde kalır, yeni hesaba karışmaz.
• Kaydetme: bir denemede tek kaydın tutulur. Netini yanlış kitapçıkla kaydettiysen doğru kitapçıkla yeniden kaydetmen yeterli; eski kayıt yenisiyle güncellenir ve karnende doğru net görünür.

Telegram botunun açtığı sanal optik de aynı şekilde çalışır: cevap girmeden önce orada da kitapçık seçimini kontrol et.

Arkadaşlarınla karşılaştırırken soru numarasına dikkat

Deneme sonrasında sınıfça yanlışları konuşurken en sık yaşanan karışıklık soru numaralarıdır. Senin A kitapçığındaki 12. soru, B kitapçığı alan arkadaşında başka bir numaradadır. "12. soruda ne yaptın?" diye sormak iki kişiyi farklı soruları tartışırken bulabilir.

Karşılaştırırken soru numarası yerine sorunun konusunu ya da ilk cümlesini söyle. Deneme sayfasındaki en çok yanlış yapılan sorular listesi de seçili kitapçığın numaralarıyla gösterilir; arkadaşınla bu listeye bakıyorsanız ikinizin de aynı kitapçığı seçtiğinden emin olun.

İptal ve düzeltmeler kitapçığa göre uygulanır

Bir kitapçıkta iptal edilen soru diğer kitapçıkta farklı bir numarada yer alır. Bu sitede iptal ve düzeltmeler her kitapçığa ayrı ayrı uygulanır ve düzeltme kaydında hangi kitapçığın hangi sorusu olduğu yazar. Hata bildirirken de bildirim o an seçili kitapçık için gönderilir; kitapçık karışıklığı anahtar hatası gibi görünebileceği için bildirmeden önce doğru kitapçıkta olduğundan emin ol. Ayrıntılar iptal ve düzeltme rehberinde.

Kısa kontrol listesi

• Sınav başlar başlamaz kitapçık türünü kapakta gör ve optik formdaki alana işaretle.
• Kitapçık türünü soru kitapçığının kapağına büyükçe yaz; sonradan cevaplarını kontrol ederken aramakla uğraşmazsın.
• Deneme sayfasında cevap girmeden önce kitapçık düğmesine bak.
• Netin şans düzeyinde çıktıysa önce kitapçığı, sonra satır kaydırmayı kontrol et.
• Yanlış kitapçıkla kaydettiysen doğru kitapçıkla yeniden kaydet.
• Arkadaşınla soru konuşurken numara yerine sorunun konusunu söyle.